احکام 613 گانه تورات

حسين سليماني

اشاره

بر طبق سنت حاخامي، تورات حاوي 613 فرمان (اعم از اوامر و نواهي) است. يک معلم فلسطيني به نام ربي سيملاي (R. Simlai) چنين مي‏گويد: «613 فرمان در سينا بر موسي وحي شد: 365 فرمان، برابر با تعداد روزهاي سال شمسي، راجع به نواهي‏اند و 248 فرمان، برابر با تعداد اعضاي بدن انسان، راجع به اوامر» (مکوت، 23ب). چنين احصايي، که ظاهرا مبتني بر يک سنت باستاني است، در گفته‏هاي برخي از دانشمندان يهودي بروز کرد و در مکتب ربي عقيوا (R. Akiva) شکل گرفت و متجلي شد.

در بسياري از آثار و مکتوبات يهودي اين احکام را يکايک بر شمرده‏اند، اما بيشترْ براساس يکي از چهار فهرست زير آنها را احصا کرده‏اند:

1. در فهرست‏هاي نخستين، اين احکام را صرفا به دو دسته اوامر و نواهي تقسيم کرده‏اند، بدون اينکه توجه چنداني به طبقه‏بندي دروني داشته باشند.

2. تقسيم سه‏گانه احکام به‏اوامر، نواهي وپاراشيوت )Parashiyyot(؛ بخش سوم شامل احکامي است که راجع به اجتماع‏اند و نه افراد، مانند اختصاص دادن شهرها به کاهنان، وبناي معبد.

3. طبقه‏بندي احکام زير عناوين ده‏گانه ده فرمان.

4. طبقه‏بندي مستقل و منطقي دو فهرست از واجبات و محرمات. اين شيوه ابن ميمون و پيروان مکتب اوست. در اين نوشته فهرست احکام 613گانه را، بنابر شمارش ابن ميمون، نقل مي‏کنيم. يادآوري اين نکته لازم است که ارجاعات اين احکام به کتاب مقدس براساس تفسير حاخامي آيات کتاب مقدس صورت گرفته است و ممکن است در برخي موارد به صراحت از آيه نقل شده چنين حکمي برنيايد.⁽¹⁾

نکته ديگر شايان توجه اين که بسياري از احکام تورات وابسته به سرزمين مقدس اسرائيل يا مربوط به معبد بت هميقداش است. از اين رو، پس از ويراني معبد و شروع دوران آوارگي، بسياري از اين احکام، يا قابل اجرا نيستند و يا شکل اجراي آنها ــ بر طبق احکام تلمودي ــ تغيير يافته است.

اين متن از دايرة‏المعارف جودائيکا (Encyclopaedia Judaica) برگزيده شده است. آيه‏ها و باب‏هاي ذکر شده در اصل اين نوشته، گاه با ترجمه‏هاي فارسيِ در دسترس ما ناهمخوان است. براي مثال، در نسخه‏اي که در اين نوشته بدان استناد شده است، باب پنجم سفر لاويان 26 آيه و باب ششم آن 23 آيه است، در حالي که در نسخه‏هاي فارسي، باب پنجم 19 و باب ششم 30 آيه است. بنابراين، آيات يکم تا هفتم باب ششم نسخه‏هاي فارسي، در نسخه مرجع اين نوشته آيات پاياني باب پنجم است.

از آن‏جا که دايرة‏المعارف فوق‏الذکر يک اثر يهودي است، بنابراين ارجاعات آن معتبرتر است؛ با اين همه، براي اين‏که رجوع به نسخه‏هاي فارسي براي خوانندگان محترم فارسي‏زبان آسان‏تر است، ارجاعات مطابق اين نسخه‏ها اصلاح شده و ارجاعات اصلي براي حفظ امانت در کروشه [ ] آمده است.

الف) واجبات (اوامر)

خدا

هر يهودي بايد ⁽²⁾به وجود خدا معتقد باشد و ⁽³⁾يگانگي او را تصديق کند؛ ⁽⁴⁾او را دوست بدارد، ⁽⁵⁾از او بترسد و ⁽⁶⁾او را بپرستد. همچنين بايد ⁽⁷⁾به او وفادار باشد (با همراهي خردمندان و پيروي از ايشان)، و ⁽⁸⁾فقط به نام او سوگند بخورد. انسان بايد ⁽⁹⁾خدا را اطاعت کند و ⁽¹⁰⁾نام او را تقديس نمايد.

تورات

هر يهودي بايد ⁽¹¹⁾هر صبح و شام شِمَع )Shema( [=«بشنو» اي اسرائيل؛ يکي از دعاهاي اصلي يهودي شامل آياتي از تورات] را ذکر کند و ⁽¹²⁾تورات را بخواند و به ديگران بياموزد. وي بايد تفيلين (tefilin) [= پيشاني بند و بازوبند حاوي آياتي از تورات [را بر ⁽¹³⁾سر و ⁽¹⁴⁾دست خود ببندد. او بايد ⁽¹⁵⁾براي لباس‏هاي خود صيصيت ] (zÊizÊit) = بندهايي که به حالت خاص به هم گره خورده‏اند [درست کند و ⁽¹⁶⁾بر چهارچوب در خانه يک مزوزا )mezuzah) ]= متن پوستي دست‏نوشته شامل آياتي از تورات [نصب کند. قوم بايد ⁽¹⁷⁾هر هفت سال يک بار جمع شوند تا قرائت تورات را بشنوند و ⁽¹⁸⁾پادشاه بايد يک نسخه خاص از تورات براي خود بنويسد. ⁽¹⁹⁾هر يهودي بايد يک طومار تورات داشته باشد. او بايد ⁽²⁰⁾بعد از غذا خدا را شکر گويد.

 

معبد و کاهنان

يهوديان بايد ⁽²¹⁾ معبد را بسازند و ⁽²²⁾آن را محترم بدارند. اين [مقام] بايد ⁽²³⁾همواره حفظ شود و ⁽²⁴⁾لاويان [مردان نسل لاوي، يکي از فرزندان يعقوب] بايد در آن به انجام وظيفه خاص خود بپردازند. کاهنان پيش از ورود به معبد يا شرکت در مراسم عبادي آن ⁽²⁵⁾بايد دستان و پاهاي خود را بشويند؛ ايشان همچنين بايد ⁽²⁶⁾چراغدان مخصوص [منورا] را هرشب روشن کنند. کاهنان بايد ⁽²⁷⁾قوم اسرائيل را برکت دهند و ⁽²⁸⁾کندر و نان مقدس بر روي ميز [=خوان عبادتگاه] بگذارند. آنان بايد دوبار در روز ⁽²⁹⁾بر مذبح طلايي بخور بسوزانند. آتش بايد ⁽³⁰⁾پيوسته بر مذبح افروخته باشد و خاکسترها بايد ⁽³¹⁾هر روز برداشته شود. تمام افرادي که شرعا ناپاک‏اند، بايد ⁽³²⁾بيرون از معبد باشند. قوم اسرائيل ⁽³³⁾بايد کاهنان خود را احترام کنند، و کاهنان بايد ⁽³⁴⁾لباس ويژه کاهني بپوشند. کاهنان بايد ⁽³⁵⁾خيمه عبادت را بر دوش خود ببرند و روغن مسح مقدس ⁽³⁶⁾بايد به شيوه و دستور خاص آن تهيه شود. گروه‏هاي کاهنان بايد ⁽³⁷⁾به ترتيب [در معبد [خدمت کنند. کاهنان به احترام برخي مردگان که از خويشان نزديک ايشان‏اند، بايد ⁽³⁸⁾خود را شرعا نجس سازند. کاهن اعظم ⁽³⁹⁾بايد فقط با باکره ازدواج کند.

 

قرباني‏ها

⁽⁴⁰⁾قرباني هميشگي (تاميد tamid) بايد دوبار در روز تقديم شود. ⁽⁴¹⁾کاهن اعظم بايد دو بار در روز قرباني آردي تقديم کند. يک قرباني اضافي (موساف musaf) ⁽⁴²⁾در هر روز شبات [= سبت، شنبه]، ⁽⁴³⁾در اول هر ماه، و ⁽⁴⁴⁾در هر هفت روز عيد پسح (Passover) بايد تقديم شود. در روز دوم عيد پسح ⁽⁴⁵⁾يک قرباني آردي از نوبر محصول‏جو را بايد بياورند. در عيد هفته‏ها (شاوُوعوت Shavuot) ⁽⁴⁶⁾يک قرباني اضافي و ⁽⁴⁷⁾دو قرص نان به عنوان هديه تکان دادني [ = هديه‏اي از اولين برداشت محصول گندم [بايد تقديم شود. قرباني اضافي در ⁽⁴⁸⁾روش هشانا (Rosh Ha-Shanah) [ = روز اول سال [و ⁽⁴⁹⁾در روز کفاره، به هنگام اداي ⁽⁵⁰⁾عوودا (Avodah) [= مراسم ويژه روز کفاره]، نيز بايد پيشکش شود. در هر روز از عيد ⁽⁵¹⁾سايبان‏ها (سوکوت Sukkot) و نيز ⁽⁵²⁾در روز هشتم آن يک هديه اضافي بايد آورده شود.

هر مرد يهودي بايد ⁽⁵³⁾سه مرتبه در سال در معبد [بيت‏المقدس [حاضر شود و ⁽⁵⁴⁾سه عيد را نگاه دارد. ⁽⁵⁵⁾وي بايد در عيدها شادي کند.

در چهاردهم ماه اول (نيسان Nisan) بايد ⁽⁵⁶⁾بره عيد پسح را ذبح کنند و ⁽⁵⁷⁾گوشت بريان شده آن را در شب پانزدهم بخورند. آنان که از نظر شرعي در ماه اول ناپاک‏اند، بايد بره عيد پسح را ⁽⁵⁸⁾در چهاردهم ماه دوم (ايار Iyyar) ذبح کنند و آن را با ⁽⁵⁹⁾نان فطير (مصّا mazÊzÊah) و سبزي‏هاي تلخ بخورند.

⁽⁶⁰⁾در هنگام قرباني کردن در عيدها و نيز در روزهاي محنت و رنج کرناها بايد نواخته شوند. گاو و گوسفندي که براي قرباني آورده مي‏شود بايد ⁽⁶¹⁾دست‏کم هشت‏روزه و ⁽⁶²⁾بي‏عيب باشد. تمام قرباني‏ها بايد ⁽⁶³⁾نمک‏سود شوند. حکم (ميصوا mitzvah) است که آيين ⁽⁶⁴⁾قرباني سوختني، ⁽⁶⁵⁾قرباني گناه، ⁽⁶⁶⁾قرباني جرم، ⁽⁶⁷⁾قرباني سلامتي و ⁽⁶⁸⁾قرباني آردي انجام شود. اگر سنهدرين (Sanhedrin) [= محکمه و مجمع 71 نفره بزرگان يهود [در حکم خطا کند، اعضاي آن ⁽⁶⁹⁾بايد قرباني گناه تقديم کنند. اين قرباني را بايد ⁽⁷⁰⁾فردي نيز تقديم کند که سهوا مرتکب يکي از نواهي مستوجب انقطاع (کارت karet) [= مرگ زودرس و نابهنگام] شده است (يعني کسي که اگر عمدا مرتکب شده بود متحمل انقطاع مي‏شد). اگر ترديد باشد که کسي يک نهي را انجام داده است، وي بايد ⁽⁷¹⁾يک قرباني جرم «مردد» تقديم کند.

براي ⁽⁷²⁾سرقت يا سوگند دروغ يا ديگرگناهاني که چنين‏ماهيتي دارند، بايد يک قرباني گناه تقديم شود. درمواقع خاص، ⁽⁷³⁾شخص مي‏تواند قرباني گناه‏را به‏قدر استطاعت خود تقديم کند. انسان بايد ⁽⁷⁴⁾در محضر خدا به گناهانش اعتراف کرده، توبه کند.

⁽⁷⁵⁾مرد يا ⁽⁷⁶⁾زني که ترشح [با شرايط ويژه] از بدنش [ = آلت تناسلي‏اش] خارج مي‏شود بايد يک قرباني تقديم کند. همچنين زن بايد ⁽⁷⁷⁾پس از زايمان يک قرباني تقديم کند. فرد مبتلا به برص ⁽⁷⁸⁾پس از پاک شدن بايد يک قرباني تقديم کند. انسان بايد ⁽⁷⁹⁾ده‏يک گاو و گوسفند خود را فديه دهد. ⁽⁸⁰⁾نخست‏زاده حيوان طاهر (يعني حلال‏گوشت) مقدس است و بايد قرباني شود. نخست‏زاده آدمي بايد ⁽⁸¹⁾فديه داده شود. نخست‏زاده الاغ بايد ⁽⁸²⁾فديه داده شود و ⁽⁸³⁾الا گردن زده شود.

حيواناتي را که به هديه اختصاص مي‏يابند ⁽⁸⁴⁾بايد بي‏درنگ به اورشليم آورد و ⁽⁸⁵⁾بايد فقط در معبد قرباني شوند. هداياي بيرون از سرزمين اسرائيل نيز ⁽⁸⁶⁾بايد به معبد آورده شوند. حيوانات تقديس شده‏اي ⁽⁸⁷⁾که معيوب شده‏اند بايد فديه داده شوند. حيوانِ جانشين چهارپاي اختصاص يافته براي هديه، ⁽⁸⁸⁾مقدس است.

کاهنان بايد ⁽⁸⁹⁾باقي‏مانده هديه آردي ⁽⁹⁰⁾و گوشت قرباني گناه و جرم را بخورند، ولي گوشت تقديس شده‏اي که ⁽⁹¹⁾شرعا نجس شده و يا ⁽⁹²⁾گوشتي که در زمان مقرر خورده نشده است بايد سوزانده شود.

 

نذرها

يک نذيره (Nazirite) [ = فردي که براي مدتي خود را در پرهيز اعلام مي‏کند] بايد ⁽⁹³⁾در طي دوره نذر موهاي خود را بلند دارد. آنگاه که اين دوره به پايان رسيد، وي بايد ⁽⁹⁴⁾موهايش را کوتاه کرده، قرباني‏اش را تقديم کند. آدمي بايد ⁽⁹⁵⁾به نذرها و سوگندهايش که يک قاضي [شرع[ ⁽⁹⁶⁾فقط براساس شريعت مي‏تواند آن را ملغا کند، وفادار باشد.

 

طهارت شرعي

هر کس ⁽⁹⁷⁾مردار حيوان يا ⁽⁹⁸⁾يکي از هشت نوع خزنده را لمس کند، شرعا نجس مي‏شود. غذا اگر با ⁽⁹⁹⁾چيزي که شرعا نجس است برخورد کند، نجس مي‏شود. ⁽¹⁰⁰⁾زنان حايض و ⁽¹⁰¹⁾زنان در دوران پس از زايمان شرعا ناپاک‏اند. ⁽¹⁰²⁾مبروص، ⁽¹⁰³⁾جامه مبروص، و ⁽¹⁰⁴⁾خانه مبروص، همه شرعا نجس‏اند. مردي که ⁽¹⁰⁵⁾ترشح جاري، مثل ⁽¹⁰⁶⁾مني، دارد نجس است، و زني که ⁽¹⁰⁷⁾به ترشح جاري مبتلاست نيز شرعا ناپاک است. ⁽¹⁰⁸⁾جنازه انسان شرعا نجس است. آب تطهير niddah( ⁽¹⁰⁹⁾] (mei حاوي خاکستر ويژه [شخص نجس را پاک مي‏کند، اما شخص پاک را [تحت شرايطي] شرعا ناپاک مي‏کند. حکم (ميصوا) اين است که فرد ناپاک ⁽¹¹⁰⁾با غسل شرعي شرعا پاک مي‏شود. شخص مبروص براي پاک‏شدن از برص ⁽¹¹¹⁾بايد از روش مشخصي پيروي کند و نيز ⁽¹¹²⁾تمام موي خود را بتراشد. مبروص تا زماني که پاک مي‏شود، ⁽¹¹³⁾بايد سربرهنه و آشفته‏پوش باشد تا به‏سادگي از ديگران متمايز شود.

خاکستر ⁽¹¹⁴⁾گاو سرخ بايد براي تطهير شرعي به کار رود.

 

موقوفات معبد

اگر کسي [به موجب نذر] ⁽¹¹⁵⁾تعهد کند که قيمت خود را وقف معبد کند، بايد اين کار را انجام دهد. اگر کسي ⁽¹¹⁶⁾حيوان نجس، ⁽¹¹⁷⁾خانه، يا ⁽¹¹⁸⁾مزرعه‏اي را وقف معبد کند، بايد قيمتي را که کاهن بر آنها مي‏گذارد بپردازد. اگر کسي ناآگاهانه از اموال معبد بهره برد ⁽¹¹⁹⁾بايد خسارت را به طور کامل جبران کند و يک پنجم نيز [اضافه] بپردازد.

ميوه ⁽¹²⁰⁾سال چهارم کاشت درختانْ مقدس است و فقط مي‏توان آن را در اورشليم خورد. هنگامي که حاصل زمين خود را درو مي‏کنيد ⁽¹²¹⁾گوشه‏هاي مزرعه، ⁽¹²²⁾رانه‏هاي به‏جامانده، ⁽¹²³⁾دانه‏هاي فراموش شده، ⁽¹²⁴⁾دانه‏هاي ريخته شده تاکستان و ⁽¹²⁵⁾خوشه‏هاي به‏جامانده انگورها را براي فقيران بگذاريد.

نوبر ميوه‏ها بايد ⁽¹²⁶⁾جدا شده، به معبد آورده شوند، و نيز شما بايد ⁽¹²⁷⁾بهترين هداياي مخصوص (ترُوما terumah) را جدا کرده، به کاهنان دهيد. ⁽¹²⁸⁾يک‏دهم محصول خود را به لاويان بدهيد و ⁽¹²⁹⁾يک‏دهم ديگر را جدا کنيد، که فقط بايد در اورشليم خورده شود. لاويان ⁽¹³⁰⁾بايد يک‏دهم از سهمِ يک‏دهمِ خود را به کاهنان بدهند.

در سال سوم و ششم دوره هفت ساله ⁽¹³¹⁾يک‏دهم محصول را در عوضِ يک‏دهمِ دوم براي فقيران جدا کنيد. ⁽¹³²⁾در هنگام جداسازي يک‏دهم‏ها و ⁽¹³³⁾هنگام آوردن نوبر ميوه‏ها به معبد جملاتي بايد گفته شود. سهم نخست ⁽¹³⁴⁾خمير بايد به کاهن داده شود.

 

سال هفتم

هرچه در سال هفتم (شميطا Shemitta) برويد ⁽¹³⁵⁾بدون مالک و در اختيار همه است؛ مزرعه ⁽¹³⁶⁾بايد در حال آيش باشد و نبايد زمين را بکاريد. ⁽¹³⁷⁾سال يووِل (Jubilee ؛ سال پنجاهم) را تقديس کنيد و در روز کفاره در آن سال ⁽¹³⁸⁾کرناي (شوفار Shofar) خود را به صدا در آوريد و تمام بردگان عبراني را آزاد کنيد. در سال پنجاهم ⁽¹³⁹⁾همه زمين‏ها به مالکان پيشين باز گردانده مي‏شود و، عموما، در يک شهر حصاردار ⁽¹⁴⁰⁾اگر کسي خانه‏اي را بفروشد تا يک سال تمام بعد از فروختن آن حق انفکاک آن را خواهد داشت.

از آغاز ورود به سرزمين اسرائيل، سال‏هاي يوول بايد ⁽¹⁴¹⁾سال به سال و هفت سال به هفت سال شمرده و اعلام شود. در سال هفتم ⁽¹⁴²⁾تمام قرض‏ها منفک مي‏شوند، اما ⁽¹⁴³⁾قرضي را که به غريب [= غيريهودي] داده شده مي‏توان مطالبه کرد.

 

حيوانات حلال گوشت

اگر حيواني را ذبح کرديد ⁽¹⁴⁴⁾سهم کاهن را بدهيد و نيز ⁽¹⁴⁵⁾اولين چين پشم گوسفند را به او بدهيد. اگر کسي حِرِم (وقف ويژه) انجام دهد، ⁽¹⁴⁶⁾بايد بين آنچه متعلق به معبد است (يعني آنگاه که نام خدا در سوگند ذکر شود) و آنچه به کاهنان مي‏رسد فرق بگذارد. چهارپايان و طيور براي اين‏که قابل خوردن باشند بايد ⁽¹⁴⁷⁾براساس شريعت ذبح شوند واگر اين حيواناتْ اهلي نباشند ⁽¹⁴⁸⁾پس از کشتن بايد خونشان [بر زمين ريخته شود و] زمين را بپوشاند. پرنده مادر را ⁽¹⁴⁹⁾آنگاه که در لانه [بر تخم يا بر بچه‏ها] نشسته است رها کنيد. ⁽¹⁵⁰⁾چهارپايان، ⁽¹⁵¹⁾طيور، ⁽¹⁵²⁾ملخ، و⁽¹⁵³⁾ماهي را بررسي کنيد تا بفهميد که آيا خوردن آنها مجاز است يا خير.

سنهدرين بايد ⁽¹⁵⁴⁾روز اول هر ماه را تقديس کند و سال‏ها و فصل‏ها را محاسبه کند.

 

عيدها

⁽¹⁵⁵⁾در روز شبات [=شنبه] استراحت کرده، ⁽¹⁵⁶⁾اين روز را در آغاز و پايانش تقديس کنيد. در چهاردهم ماه نيسان ⁽¹⁵⁷⁾هر خميرمايه‏اي را از ملکيت خود دور کنيد و در شب پانزدهم ⁽¹⁵⁸⁾داستان خروج از مصر را بازگو کنيد؛ در آن شب ⁽¹⁵⁹⁾نان فطير (مصّا) نيز بخوريد. در روز ⁽¹⁶⁰⁾اول و ⁽¹⁶¹⁾هفتم عيد پسح استراحت کنيد. از روز تقديم برداشت اولين محصول جو (شانزدهم نيسان) ⁽¹⁶²⁾چهل و نُه روز بشماريد. در ⁽¹⁶³⁾عيد هفته‏ها (شَاووعوت ) و ⁽¹⁶⁴⁾روز اول سال (روش هشانا) استراحت کنيد؛ در روز کفاره ⁽¹⁶⁵⁾(Atonement) روزه بگيريد و ⁽¹⁶⁶⁾استراحت کنيد. همچنين در ⁽¹⁶⁷⁾روز نخست و ⁽¹⁶⁸⁾هشتم عيد سايه‏بان‏ها (سُوکوت) استراحت کنيد و در مدت عيد در سايه‏بان ساکن باشيد و ⁽¹⁶⁹⁾چهار نوع ⁽¹⁷⁰⁾[گياه معين شده [را برگيريد. در روش هشانا ⁽¹⁷¹⁾بايد صداي شوفار را بشنويد.

 

اجتماع

هر مردي بايد ⁽¹⁷²⁾ساليانه نيم شقل [نقره، تقريبا ده گرم] به معبد هديه کند. ⁽¹⁷³⁾از پيامبر اطاعت کنيد و ⁽¹⁷⁴⁾پادشاهي بر خود بگماريد. همچنين ⁽¹⁷⁵⁾از سنهدرين اطاعت کنيد؛ در مورد اختلاف، ⁽¹⁷⁶⁾از اکثريت تبعيت کنيد. قاضيان و مقاماتي بايد ⁽¹⁷⁷⁾در هر شهر انتخاب شوند و آنان بايد ⁽¹⁷⁸⁾منصفانه درباره مردم داوري کنند.

هر کس که شاهد [وقوع امري] است ⁽¹⁷⁹⁾بايد به دادگاه بيايد و شهادت دهد. شاهدان بايد ⁽¹⁸⁰⁾به طور کامل بازجويي شوند و اگر معلوم شد که دروغ مي‏گويند، ⁽¹⁸¹⁾به طوري که مي‏خواستند با متهم عمل کنند با آنان به همان‏گونه عمل کنيد.

هرگاه مقتولي را يافتيد وقاتل نامعلوم است، مراسم ⁽¹⁸²⁾بريدن‏گردن گوساله [ويژه] بايد اجرا شود. بايد شش شهر براي پناهگاه ⁽¹⁸³⁾قرار دهيد [تا قاتل غيرعمد با پناه‏بردن به آن‏جا از خشم اولياي دم درامان باشد]. به لاويان، که سهم اجدادي از زمين ندارند، بايد ⁽¹⁸⁴⁾شهرهايي براي زندگي داده شود.

⁽¹⁸⁵⁾ديواري بر دور پشت‏بام خود بسازيد وخطر احتمالي سقوط‏را ازخانه خود دور کنيد.

 

بت‏پرستي

بت‏پرستي و متعلقات آن ⁽¹⁸⁶⁾بايد ويران شود، و با شهري که گمراه شده است بايد ⁽¹⁸⁷⁾بر طبق شريعت برخورد کرد. شما مأموريد که ⁽¹⁸⁸⁾اقوام هفت‏گانه کنعاني را نابود کنيد، و ⁽¹⁸⁹⁾ذکر عَمالِق را محو سازيد و ⁽¹⁹⁰⁾آنچه را آنان با اسرائيل کردند، به ياد آوريد.

 

جنگ

مقررات جنگ، جز آنهايي که تورات از آنها بازداشته است، ⁽¹⁹¹⁾بايد رعايت شوند و بايد يک کاهن ⁽¹⁹²⁾براي انجام وظايف خاص در زمان جنگ برگزيده شود. اردوي نظامي بايد ⁽¹⁹³⁾پاکيزه نگهداشته شود. بدين منظور، هر سرباز بايد ⁽¹⁹⁴⁾به وسايل لازم مجهز باشد.

 

[احکام] اجتماعي

اموال دزديده شده بايد ⁽¹⁹⁵⁾به مالک آن بازگردانده شود. ⁽¹⁹⁶⁾از فقيران دستگيري کنيد. آنگاه که يک غلام عبراني آزاد مي‏شود، مالک بايد ⁽¹⁹⁷⁾به او هدايايي عطا کند. ⁽¹⁹⁸⁾به فقيران بدون بهره قرض دهيد. به بيگانگان [ = غيرعبراني [مي‏توانيد ⁽¹⁹⁹⁾با بهره قرض دهيد. ⁽²⁰⁰⁾اگر قرض‏گيرنده به گرويي [که در مقابل قرض داده] احتياج دارد، آن را به مالکش بازگردانيد. مزد کارگر [روزمزد] را ⁽²⁰¹⁾در همان روز بدهيد. ⁽²⁰²⁾اجازه دهيد تا او از محصولي که بر آن کار مي‏کند بخورد. ⁽²⁰³⁾در برداشتن بار حيوان در وقت ضرورت کمک کنيد، و نيز ⁽²⁰⁴⁾به مرد يا حيواني که زيربار مانده است کمک کنيد. اموال گم‏شده ⁽²⁰⁵⁾بايد به مالک بازگردانده شود. ⁽²⁰⁶⁾گناه‏کار را توبيخ و نصيحت کنيد، اما ⁽²⁰⁷⁾با همنوع خود چون خويشتن مهربان باشيد. دستور است که ⁽²⁰⁸⁾نوکيشان را دوست بداريد. در وزن و پيمانه ⁽²⁰⁹⁾دقيق باشيد.

 

خانواده

⁽²¹⁰⁾ريش‏سفيدان‏را محترم شماريد؛ ⁽²¹¹⁾پدرومادر خودرا احترام کنيد و⁽²¹²⁾ازآنان حساب ببريد.

⁽²¹³⁾نسل بشر را با ازدواج ⁽²¹⁴⁾بر اساس شريعت تداوم بخشيد. داماد بايد ⁽²¹⁵⁾تا يک سال با عروسش شاد باشد. فرزندان ذکور ⁽²¹⁶⁾بايد ختنه شوند. اگر مردي بي‏فرزند بميرد، برادرش يا بايد ⁽²¹⁷⁾با بيوه او ازدواج کند يا ⁽²¹⁸⁾او را [پس از اجراي مراسم خاص طلاق که به «درآوردن کفش» معروف است [رها کند (حليصا hÊalizÊah). اگر کسي به يک باکره تجاوز کند بايد ⁽²¹⁹⁾با او ازدواج کند و هرگز نمي‏تواند او را رها کند. اگر مردي به ناروا همسرش را به بي‏عفتيِ پيش از ازدواج متهم کند ⁽²²⁰⁾بايد تازيانه بخورد، و هرگز نمي‏تواند او را رها کند. اغواکننده ⁽²²¹⁾بايد بر اساس قانون مجازات شود. با زنان اسير ⁽²²²⁾بايد بر طبق احکام خاص ايشان برخورد کرد. طلاق ⁽²²³⁾فقط با يک سند مکتوب مجاز است. زن شوهرداري که در او گمان زنا رود ⁽²²⁴⁾بايد به آزموني که مقرر شده است تن در دهد.

 

[احکام] قضايي

آنگاه که شريعت ايجاب کند ⁽²²⁵⁾بايد مجازات تازيانه را اجرا کنيد و بايد ⁽²²⁶⁾قاتل سهوي را تبعيد کنيد. مجازات اعدام با ⁽²²⁷⁾شمشير، ⁽²²⁸⁾خفه کردن، ⁽²²⁹⁾سوزاندن، يا ⁽²³⁰⁾سنگسار، چنان‏که معين شده است، اعمال شود. در برخي موارد، بدن شخص اعدام‏شده ⁽²³¹⁾بايد به دار آويخته شود، اما ⁽²³²⁾بايد در همان روز دفن شود.

 

بردگان

با بردگان عبراني ⁽²³³⁾بايد بر طبق قانون خاص راجع به ايشان برخورد کرد. مالک بايد ⁽²³⁴⁾با کنيز عبراني‏اش ازدواج کند يا ⁽²³⁵⁾او را آزاد کند. با برده بيگانه ⁽²³⁶⁾بايد بر طبق قواعد خاصي که درباره وي به کار مي‏رود برخورد کرد.

 

شبه‏جرم‏ها

در مورد صدمه‏اي که ⁽²³⁷⁾شخص، ⁽²³⁸⁾حيوان، يا ⁽²³⁹⁾چاه سبب آن شده است، قانون مناسب بايد اجرا شود. دزدان ⁽²⁴⁰⁾بايد مجازات شوند. شما بايد در موارد ⁽²⁴¹⁾تعديات گله، ⁽²⁴²⁾آتش و ⁽²⁴³⁾دستبرد زدن نگهبان بدون حقوق و در دعاوي بر ضد ⁽²⁴⁴⁾محافظ داراي حقوق، کرايه کننده، ⁽²⁴⁵⁾يا عاريه گيرنده داوري کنيد. همچنين در منازعات ناشي از ⁽²⁴⁶⁾خريد و فروش، ⁽²⁴⁷⁾ارث، و ⁽²⁴⁸⁾ديگر موضوعات به طور کلي، بايد داوري کنيد. بايد ⁽²⁴⁹⁾شخص آزارديده را گرچه با کشتن شخصي که به او ستم کرده است، نجات دهيد.

ب) محرمات (نواهي)

بت‏پرستي و اعمال مربوط به آن

⁽²⁵⁰⁾باور به وجود خدايي جز خداي يگانه حرام است.

صورت‏هايي ⁽²⁵¹⁾براي خود يا ⁽²⁵²⁾براي ديگران به منظور عبادت يا براي ⁽²⁵³⁾هيچ منظور ديگري نسازيد. هيچ چيز را به جز خدا عبادت نکنيد، چه ⁽²⁵⁴⁾به طريقه‏اي که براي عبادت خدا معين شده، و چه ⁽²⁵⁵⁾به شيوه عبادت آن [چيز].

⁽²⁵⁶⁾فرزندان خود را براي بت مولخ (Molech) قرباني نکنيد. ⁽²⁵⁷⁾به اصحاب اجنّه توجه نکنيد ⁽²⁵⁸⁾و به احضار روح متوسل نشويد، و ⁽²⁵⁹⁾به بت يا اساطير آن ميل نورزيد. ساختن ⁽²⁶⁰⁾ستون يا ⁽²⁶¹⁾سکو حتي براي عبادت خدا يا ⁽²⁶²⁾کاشتن درخت در معبد ممنوع است. ⁽²⁶³⁾نام بتان را بر زبان نياوريد و بت‏پرستان را نيز به چنين کاري وا نداريد؛ هيچ ⁽²⁶⁴⁾غيريهودي يا ⁽²⁶⁵⁾يهودي‏اي را به پرستش بتان تشويق و ترغيب نکنيد.

⁽²⁶⁶⁾به کسي که بت‏پرستي را تبليغ مي‏کند گوش نسپاريد و به او محبت نکنيد و ⁽²⁶⁷⁾از او متنفر باشيد. ⁽²⁶⁸⁾بر چنين شخصي دل نسوزانيد. اگر خواست کيش شما را به بت‏پرستي تغيير دهد ⁽²⁶⁹⁾از او دفاع نکنيد و ⁽²⁷⁰⁾و واقعيت را مخفي نکنيد.

⁽²⁷¹⁾هيچ سودي از آرايه‏هاي بتان به دست نياوريد. ⁽²⁷²⁾شهري را که در مجازات بت‏پرستي ويران شده است از نو نسازيد ⁽²⁷³⁾و هيچ بهره‏اي از دارايي‏هاي آن برنگيريد. ⁽²⁷⁴⁾از آنچه مربوط به بتان يا بت‏پرستي است بهره نگيريد.

⁽²⁷⁵⁾به نام بتان و ⁽²⁷⁶⁾به نادرست به نام خدا نبوت نکنيد. ⁽²⁷⁷⁾به کسي که براي بتان نبوت مي‏کند گوش نسپاريد ⁽²⁷⁸⁾و از پيامبر دروغين نترسيد و مانع از اعدام وي نشويد.

⁽²⁷⁹⁾به شيوه‏هاي بت‏پرستان تأسي نجوييد و به رسوم آنان عمل نکنيد. ⁽²⁸⁰⁾تفأل نزنيد. ⁽²⁸¹⁾فال نگيريد. ⁽²⁸²⁾غيب‏گويي و ⁽²⁸³⁾افسون‏گري و ⁽²⁸⁴⁾جادوگري نکنيد. ⁽²⁸⁵⁾از اجنه سؤال نکنيد. ⁽²⁸⁶⁾با مردگان مشورت نکنيد. ⁽²⁸⁷⁾احضار روح نکنيد. زنان ⁽²⁸⁸⁾لباس مردان و ⁽²⁸⁹⁾مردان لباس زنان را نپوشند. ⁽²⁹⁰⁾به شيوه بت‏پرستان خال‏کوبي نکنيد.

⁽²⁹¹⁾پارچه مختلط از پشم و کتان با هم نپوشيد. گوشه‏هاي ⁽²⁹²⁾سر يا ⁽²⁹³⁾ريش خود را (با تيغ) نتراشيد. ⁽²⁹⁴⁾بدن خود را [به جهت سوگواري] براي مردگان مجروح نکنيد.

محرمات ناشي از حوادث تاريخي

⁽²⁹⁵⁾براي اقامت دايمي به مصر باز نگرديد و ⁽²⁹⁶⁾تسليم ناپاکي‏هاي دل‏ها و چشم‏ها نشويد. ⁽²⁹⁷⁾با هفت قوم کنعاني پيمان نبنديد و ⁽²⁹⁸⁾زندگي هيچ‏يک از ايشان را نجات ندهيد. ⁽²⁹⁹⁾با بت‏پرستان به مهر رفتار نکنيد، ⁽³⁰⁰⁾نگذاريد در سرزمين اسرائيل ساکن شوند و ⁽³⁰¹⁾با ايشان ازدواج نکنيد. زنان يهودي ⁽³⁰²⁾با عموني‏ها و موآبي‏ها ازدواج نکنند، حتي اگر ايشان يهوديت را بپذيريند، ولي (فقط به دليل نَسَب) ⁽³⁰³⁾اخلاف عيسو و مصرياني را که تغيير کيش ⁽³⁰⁴⁾داده‏اند رد نکنيد. ⁽³⁰⁵⁾با عموني‏ها و موآبي‏ها صلح نکنيد.

⁽³⁰⁶⁾درختان ميوه را حتي در دوران جنگ نابود نکنيد؛ زيرا اين کار هماره اسراف بي‏دليل است. ⁽³⁰⁷⁾از دشمنان نترسيد و ⁽³⁰⁸⁾بدي‏هاي عمالق را فراموش نکنيد.

کفرگويي

⁽³⁰⁹⁾نام مقدس خدا را کفر نگوييد ⁽³¹⁰⁾و سوگندي را که به نام خدا خورده شده نشکنيد، ⁽³¹¹⁾و آن [نام [را به باطل نبريد و ⁽³¹²⁾بي‏حرمتش نسازيد. ⁽³¹³⁾خداوند خالق را نيازماييد. ⁽³¹⁴⁾نام خدا را از متون مقدس محو نسازيد و مکان‏هايي را که به عبادت او اختصاص يافته ويران نکنيد. ⁽³¹⁵⁾بدن کسي که به دار آويخته شده است در طول شب بر دار نماند.

معبد

⁽³¹⁶⁾در محافظت از معبد سست نباشيد. کاهن اعظم نبايد ⁽³¹⁷⁾وقت و بي‏وقت و بي‏جهت داخل [محراب] معبد [قدس‏الاقداس] شود؛ کاهني که نقص جسماني دارد نبايد ⁽³¹⁸⁾هيچ‏گاه داخل [محراب] معبد شود و يا ⁽³¹⁹⁾در عبادتگاه خدمت کند، و حتي اگر عيب او موقت باشد ⁽³²⁰⁾نبايد در مراسم آنجا حضور يابد تا زماني که عيبش برطرف شود.

لاويان و کاهنان نبايد ⁽³²¹⁾وظايفشان را با هم عوض کنند. مستان نبايد ⁽³²²⁾به عبادتگاه وارد شوند يا تورات را تعليم دهند. ⁽³²³⁾غيرکاهنان، ⁽³²⁴⁾کاهنان ناپاک يا ⁽³²⁵⁾کاهناني که غسل واجب را انجام داده‏اند اما هنوز در دوره ناپاکي‏اند، نبايد در مراسم معبد شرکت کنند. شخص ناپاک نبايد داخل ⁽³²⁶⁾معبد يا ⁽³²⁷⁾کوه معبد شود. مذبح نبايد از ⁽³²⁸⁾سنگ‏هاي تراشيده بنا شود و بالارفتن از آن نبايد با ⁽³²⁹⁾پله باشد. آتش بر مذبح نبايد ⁽³³⁰⁾خاموش شود و نبايد جز بخور مخصوص ⁽³³¹⁾بر مذبح طلايي سوزانده شود. ⁽³³²⁾روغن را با همان ترکيب و شبيه روغن مسح که ⁽³³³⁾نبايد از آن استفاده نابجا کرد نسازيد.

⁽³³⁴⁾بخور را با همان ترکيب و با همان نسبتي که بر روي مذبح سوزانده مي‏شود نسازيد. ⁽³³⁵⁾تيرچوب‏هاي مخصوص حمل را از تابوت عهد برنگيريد؛ ⁽³³⁶⁾سينه‏بند را از افود (ephod) [= دوقسمت از لباس‏هاي مخصوص کاهن اعظم] جدا نکنيد، و ⁽³³⁷⁾نبايد در رداي کاهن اعظم شکافي باشد.

قرباني‏ها

⁽³³⁸⁾پيشکش کردن قرباني‏ها يا ⁽³³⁹⁾ذبح حيوانات وقف شده، در بيرون معبد روا نيست. ⁽³⁴⁰⁾تقديم‏کردن، ⁽³⁴¹⁾ذبح‏کردن ⁽³⁴²⁾ريختن خون و ⁽³⁴³⁾سوزاندن اعضاي داخلي حيواني که معيوب است جايز نيست، حتي اگر ⁽³⁴⁴⁾عيب آن موقت باشد و حتي اگر آن را ⁽³⁴⁵⁾غير يهوديان هديه کرده باشند.

⁽³⁴⁶⁾به حيواني که براي قرباني وقف شده است آسيب نرسانيد.

⁽³⁴⁷⁾خميرمايه و عسل و ⁽³⁴⁸⁾شي‏ء بي‏نمک را بر مذبح هديه نکنيد. حيواني را که به ازاي اجرت فاحشه يا قيمت سگ گرفته شده است، نبايد ⁽³⁴⁹⁾براي قرباني هديه کرد.

⁽³⁵⁰⁾چهارپا و بچه‏اش را در يک روز ذبح نکنيد.

⁽³⁵¹⁾روغن زيتون يا ⁽³⁵²⁾کندر در قرباني گناه، و⁽³⁵³⁾، ⁽³⁵⁴⁾در قرباني جرم (سوطا Sotah) به کار نبريد. ⁽³⁵⁵⁾قرباني‏ها را به جاي هم عوض نکنيد، حتي ⁽³⁵⁶⁾قرباني از يک گروه را با ديگري. ⁽³⁵⁷⁾نخست‏زاده حيوانات حلال‏گوشت را فديه ندهيد.

⁽³⁵⁸⁾فروش ده يک رمه و ⁽³⁵⁹⁾فروش يا ⁽³⁶⁰⁾فديه‏دادن زميني که با سوگند حِرِم (herem) وقف شده است روا نيست.

چون پرنده‏اي را براي قرباني گناه مي‏کشيد، ⁽³⁶¹⁾سرش را کاملاً از بدنش جدا نکنيد.

⁽³⁶²⁾حيواناتي را که وقف شده‏اند به کار نگيريد و ⁽³⁶³⁾پشم آنها را نچينيد. بره عيده پسح را ⁽³⁶⁴⁾در حالي که هنوز خميرمايه برجاست قرباني نکنيد. ⁽³⁶⁵⁾آن اجزايي را که بايد هديه شوند ⁽³⁶⁶⁾يا خورده شوند در طول شب وانگذاريد.

هيچ جزئي از قرباني عيد را ⁽³⁶⁷⁾تا روز سوم و هيچ جزء از ⁽³⁶⁸⁾بره دوم عيد پسح يا ⁽³⁶⁹⁾قرباني تشکر را تا صبح وانگذاريد.

استخوان ⁽³⁷⁰⁾نخستين يا ⁽³⁷¹⁾دومين بره عيده پسح را نشکنيد و ⁽³⁷²⁾گوشتش را براي خوردن از خانه بيرون نبريد. ⁽³⁷³⁾نبايد بقاياي هديه آردي، [براي خوردن، با] تخير [پخته [شود. همچنين بره عيد پسح را ⁽³⁷⁴⁾به صورت آب‏پز يا خام نخوريد [بلکه آن را کباب کنيد] و نگذاريد که ⁽³⁷⁵⁾بيگانه‏اي که نزد شما ساکن است، ⁽³⁷⁶⁾شخص نامختون يا ⁽³⁷⁷⁾بيگانه‏ي بي‏دين از آن بخورد.

شخصي که شرعا ناپاک است ⁽³⁷⁸⁾نبايد چيز مقدس را بخورد و ⁽³⁷⁹⁾اشياي مقدسي که ناپاک شده‏اند نبايد خورده شوند. گوشت قرباني‏اي را ⁽³⁸⁰⁾که بعد از حد زماني معين به جا مانده يا ⁽³⁸¹⁾با نيت بد کشته شده باشد نخوريد. قرباني آردي را نبايد ⁽³⁸²⁾کسي که کاهن نيست، ⁽³⁸³⁾مهمان کاهن و مزدور او، ⁽³⁸⁴⁾نامختون، يا ⁽³⁸⁵⁾کاهن ناپاک بخورند. دختر کاهن اگر با غير کاهن ازدواج کند ⁽³⁸⁶⁾نبايد از هداياي مقدس [مخصوص کاهن[ بخورد.

⁽³⁸⁷⁾هديه آردي کاهن و ⁽³⁸⁸⁾گوشت قرباني‏هاي گناه که در معبد ذبح مي‏شوند يا ⁽³⁸⁹⁾حيوانات وقف شده‏اي که معيوب شده‏اند، نبايد خورده شوند.

عُشر دوم ⁽³⁹⁰⁾غله، ⁽³⁹¹⁾شراب، يا ⁽³⁹²⁾روغن، يا ⁽³⁹³⁾نخست‏زاده‏هاي سالم را در خارج از اورشليم نخوريد. کاهنان نبايد ⁽³⁹⁴⁾قرباني گناه يا قرباني‏هاي تخطي را در خارج از محدوده معبد بخورند و نيز ⁽³⁹⁵⁾نبايد گوشت هداياي سوختني را در هيچ جا بخورند. قرباني‏هاي کم‏اهميت‏تر را ⁽³⁹⁶⁾نبايد پيش از آن‏که خونش بر مذبح پاشيده شود خورد. غير کاهنان نبايد ⁽³⁹⁷⁾از مقدس‏ترين هدايا بخورند و کاهنان نبايد ⁽³⁹⁸⁾نوبر ميوه‏ها را در خارج از معبد بخورند. ⁽³⁹⁹⁾عُشر دوم را در حالت ناپاکي يا ⁽⁴⁰⁰⁾در عزا نخوريد؛ پول فديه آن ⁽⁴⁰¹⁾نبايد جز براي طعام و شراب مصرف شود.

⁽⁴⁰²⁾محصولي را که عُشر آن جدا نشده نخوريد و ⁽⁴⁰³⁾نظام جداسازي عُشرهاي مختلف را تغيير ندهيد. ⁽⁴⁰⁴⁾در پرداخت هدايا تأخير نکنيد ــ چه هداياي اختياري و چه اجباري ــ و ⁽⁴⁰⁵⁾در عيدهاي زيارتي بدون هديه به معبد درنياييد.

⁽⁴⁰⁶⁾نذر خود را نشکنيد.

 

کاهنان

کاهنان نبايد با ⁽⁴⁰⁷⁾زن فاحشه، ⁽⁴⁰⁸⁾زني که از ازدواج کاهن با زني که بر او حرام بوده، متولد شده يا ⁽⁴⁰⁹⁾زن مطلّقه ازدواج کنند. کاهن اعظم نبايد ⁽⁴¹⁰⁾با بيوه‏زن ازدواج کند يا ⁽⁴¹¹⁾حتي بدون ازدواج با چنين زني همخواب شود. کاهنان نبايد با ⁽⁴¹²⁾موي باز يا ⁽⁴¹³⁾گريبان چاک به خيمه اجتماع وارد شوند. آنان نبايد ⁽⁴¹⁴⁾در هنگام خدمت در معبد از خيمه اجتماع بيرون روند. کاهنان عادي نبايد ⁽⁴¹⁵⁾شرعا خود را نجس کنند، مگر براي بستگان خاص [که مُرده‏اند]، و کاهن اعظم نبايد ⁽⁴¹⁶⁾براي هيچ کس [از بستگان] و ⁽⁴¹⁷⁾به هيچ وجه خود را نجس سازد.

سبط لاوي ⁽⁴¹⁸⁾نبايد سهمي در تقسيم زمين اسرائيل يا ⁽⁴¹⁹⁾غنايم جنگي داشته باشند.

حرام است که ⁽⁴²⁰⁾به نشانه عزاداري براي مردگانتان خود را مجروح سازيد.

 

قوانين روزانه

يهوديان نبايد ⁽⁴²¹⁾چهارپايان ناپاک، ⁽⁴²²⁾ماهي ناپاک، ⁽⁴²³⁾مرغان ناپاک، ⁽⁴²⁴⁾حشرات بالدار، ⁽⁴²⁵⁾حشراتي که بر روي زمين مي‏خزند، ⁽⁴²⁶⁾خزندگان، ⁽⁴²⁷⁾کرم‏هايي که در ميوه يا محصول‏اند، و ⁽⁴²⁸⁾موجودات نفرت‏انگيز را بخورند.

⁽⁴²⁹⁾حيواني را که به مرگ طبيعي مرده و نيز ⁽⁴³⁰⁾حيوان پاره پاره و دريده شده را نخوريد. ⁽⁴³¹⁾کسي نبايد عضوي را که از حيوان زنده جدا شده است بخورد. همچنين ⁽⁴³²⁾عرق‏النسا [که در کف ران است] (گيد هناشه gid ha-nasheh) و ⁽⁴³³⁾خون و ⁽⁴³⁴⁾برخي انواع چربي (حِلِو hÊelev) [= پيه] را نبايد بخورند. ⁽⁴³⁵⁾پختن گوشت به همراه شير يا ⁽⁴³⁶⁾خوردن چنين مخلوطي حرام است. همچنين خوردن ⁽⁴³⁷⁾گاوي که به سنگسار محکوم شده (حتي اگر به طور درست ذبح شده باشد) حرام است. ⁽⁴³⁸⁾ناني را که از محصول تازه فراهم آمده و خود خوشه را ⁽⁴³⁹⁾چه به صورت برشته و يا ⁽⁴⁴⁰⁾سبز، پيش از گذراندن قرباني خوشه‏چيني (عومِر omer) در شانزدهم ماه نيسان نخوريد. ⁽⁴⁴¹⁾ميوه درخت در سه سال اول غرس (عورلا orlah) يا ⁽⁴⁴²⁾محصولي را که از دو نوع تخم در تاکستان به عمل آمده است نخوريد.

⁽⁴⁴³⁾پيشکش کردن شراب به بت‏ها و نيز ⁽⁴⁴⁴⁾شکمبارگي و ميگساري حرام است. ⁽⁴⁴⁵⁾در يوم کيپور هيچ نخوريد. در طي روز پسح خوردن ⁽⁴⁴⁶⁾خمير ورآمده (حامص hÊamezÊ) يا ⁽⁴⁴⁷⁾هرچه دربردارنده آميزه‏اي از آن است، حرام است. همچنين چنين کاري ⁽⁴⁴⁸⁾پس از نيمه روز چهاردهم نيسان (روز پيش از پسح) حرام است. در طي روز پسح هيچ خميرمايه‏اي نبايد در تملک شما ⁽⁴⁴⁹⁾ديده يا ⁽⁴⁵⁰⁾يافت شود.

 

نذيره‏ها

يک نذيره نبايد ⁽⁴⁵¹⁾شراب يا نوشيدني‏اي که از انگور فراهم آمده است بنوشد؛ او نبايد ⁽⁴⁵²⁾انگور تازه، ⁽⁴⁵³⁾انگور خشک، ⁽⁴⁵⁴⁾هسته انگور و ⁽⁴⁵⁵⁾پوسته انگور بخورد. ⁽⁴⁵⁶⁾او نبايد شرعا خود را براي مردگان نجس کند و ⁽⁴⁵⁷⁾نبايد داخل خيمه‏اي شود که در آن جسد است. او نبايد ⁽⁴⁵⁸⁾موي خود را کوتاه کند.

کشاورزي

حرام است که ⁽⁴⁵⁹⁾کل مزرعه را درو کنيد بي‏آن‏که گوشه‏هاي آن را براي فقيران بگذاريد. همچنين حرام است که ⁽⁴⁶⁰⁾خوشه‏هاي غلات را که در حين خوشه‏چيني ريخته‏اند جمع کنيد يا ⁽⁴⁶¹⁾خوشه‏هاي کم‏دانه تاکستان، يا ⁽⁴⁶²⁾دانه‏هاي انگور ريخته شده را برچينيد يا ⁽⁴⁶³⁾برگرديد تا بافه‏هاي فراموش شده را برداريد.

⁽⁴⁶⁴⁾بذرهاي گونه‏هاي مختلف را در کشتزار يا ⁽⁴⁶⁵⁾دانه‏هاي مختلف را در تاکستان با هم نکاريد؛ همچنين حرام است که ⁽⁴⁶⁶⁾انواع گونه‏گون حيوانات را به هم در آميزيد يا ⁽⁴⁶⁷⁾با دو نوع حيوان مختلفي که به هم بسته شده‏اند کار کنيد.

⁽⁴⁶⁸⁾براي‏اين‏که حيواني را که در مزرعه کار مي‏کند از خوردن باز داريد دهانش را نبنديد.

در سال هفتم (شميطا)، حرام است که ⁽⁴⁶⁹⁾زمين را بکاريد، ⁽⁴⁷⁰⁾درختان را هرس کنيد، ⁽⁴⁷¹⁾و محصول يا ميوه‏اي را که به طور خودرو رشد يافته است ⁽⁴⁷²⁾(به شيوه معمول) برداشت کنيد. همين طور، نبايد ⁽⁴⁷³⁾در سال يوول [=سال پنجاهم [زمين را بکاريد يا درختان را هرس کنيد؛ در اين سال، برداشت ⁽⁴⁷⁴⁾محصول يا ⁽⁴⁷⁵⁾ميوه‏اي که به طور خودرو رشد کرده است (به شيوه معمول) نيز حرام است.

⁽⁴⁷⁶⁾کسي نبايد ميراث غير منقولش را در سرزمين اسرائيل براي ابد بفروشد يا ⁽⁴⁷⁷⁾زمين لاويان را تغيير دهد يا ⁽⁴⁷⁸⁾لاويان را بدون حمايت ترک گويد.

قرض، تجارت و معامله بردگان

⁽⁴⁷⁹⁾مطالبه بازپرداخت قرض پس از سال هفتم حرام است؛ ⁽⁴⁸⁰⁾با اين همه، به اين بهانه که سال هفتم نزديک است، از قرض دادن به فقيران خودداري نکنيد. ⁽⁴⁸¹⁾نيکوکاري به فقيران را ترک نکنيد و ⁽⁴⁸²⁾چون غلام عبراني دوره خدمتش را به پايان رسانيد، او را دست خالي روانه نکنيد. ⁽⁴⁸³⁾آنگاه که مي‏دانيد بدهکار نمي‏تواند بدهي‏اش را ادا کند از او طلبکاري نکنيد. حرام است که به يهودي ديگر با بهره ⁽⁴⁸⁴⁾قرض دهيد يا ⁽⁴⁸⁵⁾از او قرض بگيريد، يا ⁽⁴⁸⁶⁾در پيماني که دربرگيرنده بهره است در جايگاه ضامن، شاهد يا نويسنده قرارداد شرکت کنيد. ⁽⁴⁸⁷⁾پرداخت مزد را به تأخير نيندازيد.

⁽⁴⁸⁸⁾با تعدي ازمقروض گروي نگيريد؛ ⁽⁴⁸⁹⁾گرويي فرد فقير را آنگاه‏که به آن نياز دارد نزد خودنگاه نداريد. ⁽⁴⁹⁰⁾ازبيوه‏زن گروي‏نگيريد و⁽⁴⁹¹⁾وسيله امرارمعاش بدهکاررا به‏گرونستانيد.

⁽⁴⁹²⁾ربودن يک يهودي حرام است. ⁽⁴⁹³⁾دزدي نکنيد و ⁽⁴⁹⁴⁾با تعدي غصب نکنيد. ⁽⁴⁹⁵⁾حد زمين را جابه‏جا نکنيد و ⁽⁴⁹⁶⁾فريبکاري نکنيد.

⁽⁴⁹⁷⁾حرام است که رسيد قرض يا امانت را انکار کنيد يا ⁽⁴⁹⁸⁾درباره مال ديگري به دروغ سوگند ياد کنيد.

⁽⁴⁹⁹⁾کسي را در معامله مغبون نسازيد. ⁽⁵⁰⁰⁾و کسي را حتي به زبان گمراه نسازيد. حرام است که به بيگانه‏اي که در ميان شماست ⁽⁵⁰¹⁾به زبان آسيب برسانيد يا ⁽⁵⁰²⁾در معامله او را متضرر کنيد.

بنده‏اي را که از نزد آقايش به سرزمين اسرائيل گريخته است، حتي اگر آقايش يهودي باشد، ⁽⁵⁰³⁾باز نگردانيد يا ⁽⁵⁰⁴⁾به گونه‏اي ديگر از او منفعت نبريد.

⁽⁵⁰⁵⁾بر بيوه‏زن يا يتيم ظلم نکنيد. ⁽⁵⁰⁶⁾با غلام عبري بدرفتاري نکنيد و ⁽⁵⁰⁷⁾او را نفروشيد؛ ⁽⁵⁰⁸⁾با او بي‏رحمانه رفتار نکنيد و ⁽⁵⁰⁹⁾نگذاريد بي‏دينان با او بدرفتاري کنند. ⁽⁵¹⁰⁾کنيز عبراني‏تان را نفروشيد و ⁽⁵¹¹⁾اگر با او ازدواج کرديد، غذا، لباس و حقوق زناشويي را از او دريغ نداريد. ⁽⁵¹²⁾زن اسير را نفروشيد و ⁽⁵¹³⁾با او چون برده رفتار نکنيد.

⁽⁵¹⁴⁾چشم طمع به اموال ديگري ندوزيد، گرچه خواسته باشيد قيمت آن را بپردازيد. حتي ⁽⁵¹⁵⁾صرف خواستن نيز حرام است.

کارگر نبايد ⁽⁵¹⁶⁾در طي کار خوشه‏هاي چيده‏نشده را [براي خوردن خود] بچيند يا ⁽⁵¹⁷⁾ميوه‏اي بيش از آنچه مي‏تواند بخورد بردارد.

کسي نبايد ⁽⁵¹⁸⁾از شي‏ء گم‏شده‏اي که بايد به مالکش باز گردانده شود روبگرداند. ⁽⁵¹⁹⁾از کمک به انسان يا حيواني که در زير بارش فرومانده است خودداري نکنيد.

حرام است ⁽⁵²⁰⁾که با وزن‏ها و پيمانه‏ها [ديگران را] مغبون کنيد و حتي حرام است که ⁽⁵²¹⁾وزن‏هاي غير دقيق داشته باشيد.

 

عدالت

قاضي نبايد ⁽⁵²²⁾به بي‏عدالتي دست يازد، ⁽⁵²³⁾رشوه بپذيرد يا ⁽⁵²⁴⁾تبعيض قائل شود يا ⁽⁵²⁵⁾بترسد. وي نبايد ⁽⁵²⁶⁾از فقير طرفداري کند يا ⁽⁵²⁷⁾براي شريران تبعيض قائل شود. او نبايد ⁽⁵²⁸⁾بر محکومان دل بسوزاند يا ⁽⁵²⁹⁾داوري بيگانگان و يتيمان را منحرف سازد.

حرام است که [قاضي] ⁽⁵³⁰⁾سخنان يکي از طرفين را بدون حضور ديگري بشنود. در دعواي مستوجب اعدام ⁽⁵³¹⁾نبايد با اکثريت يک نفري [يعني دوازده نفر در مقابل يازده نفر [تصميم گرفت.

قاضي نبايد ⁽⁵³²⁾نظر همکارانش را بپذيرد، مگر اين‏که به درستي آن اطمينان يابد. حرام است که ⁽⁵³³⁾کسي را به مقام قضاوت بگمارند که از قانون ناآگاه است.

⁽⁵³⁴⁾شهادت دروغ ندهيد و ⁽⁵³⁵⁾شهادت انسان شرير يا ⁽⁵³⁶⁾بستگان فردِ طرف دعوا را نپذيريد.

حرام است که ⁽⁵³⁷⁾بر اساس شهادت يک گواه حکم کنيد.

⁽⁵³⁸⁾قتل نکنيد.

⁽⁵³⁹⁾بر اساس صرفِ شواهد و قرائن [کسي را] محکوم نکنيد.

شاهد ⁽⁵⁴⁰⁾نبايد در دعاوي مستوجب اعدام در جايگاه قاضي قرار گيرد.

نبايد کسي را ⁽⁵⁴¹⁾بدون محاکمه درست و عادلانه اعدام کنيد.

⁽⁵⁴²⁾بر تعقيب کننده رحم و شفقت نکنيد.

مجازات نبايد براي ⁽⁵⁴³⁾عملي اجرا شود که در حالت اکراه ارتکاب يافته است.

از ⁽⁵⁴⁴⁾قاتل عمد يا ⁽⁵⁴⁵⁾قاتل خطئي فديه نپذيريد.

⁽⁵⁴⁶⁾در نجات جان ديگري از خطر درنگ نکنيد و ⁽⁵⁴⁷⁾مانعي بر سر راه نگذاريد و ⁽⁵⁴⁸⁾با راهنمايي نادرستْ ديگري را گمراه نکنيد.

حرام است که ⁽⁵⁴⁹⁾بيش از ميزان معين ضربه‏هاي تازيانه به بزهکار زده شود.

⁽⁵⁵⁰⁾سخن‏چيني نکنيد و ⁽⁵⁵¹⁾در دل خود نفرت نورزيد. حرام است که ⁽⁵⁵²⁾يک يهودي را شرمسار کنيد، ⁽⁵⁵³⁾کينه بورزيد يا ⁽⁵⁵⁴⁾انتقام بگيريد.

⁽⁵⁵⁵⁾چون مي‏خواهيد جوجه پرندگان را بگيريد مادرشان را نگيريد.

حرام است که ⁽⁵⁵⁶⁾پوست مبروص را بتراشند يا ⁽⁵⁵⁷⁾ديگر نشانه‏هاي اين مصيبت را بردارند. حرام است که ⁽⁵⁵⁸⁾وادي‏اي را بکارند که در آن مقتولي يافت شده و سپس آيين بريدن گردن گوساله (عِگلا عروفا eglah arufah) در آنجا اجرا شده است.

⁽⁵⁵⁹⁾زن جادوگر را زنده نگذاريد.

⁽⁵⁶⁰⁾تازه‏داماد را در سال اول ازدواجش به خدمت نظام مجبور نکنيد. حرام است که ⁽⁵⁶¹⁾از راويان سنت نافرماني کنيد يا ⁽⁵⁶²⁾احکام شريعت را بيفزاييد يا ⁽⁵⁶³⁾بکاهيد.

⁽⁵⁶⁴⁾قاضي، ⁽⁵⁶⁵⁾حاکم يا ⁽⁵⁶⁶⁾يهوديان را لعنت نکنيد.

⁽⁵⁶⁷⁾پدر و مادرتان را لعنت نکنيد و ⁽⁵⁶⁸⁾ايشان را نزنيد.

⁽⁵⁶⁹⁾کارکردن يا ⁽⁵⁷⁰⁾فراتر رفتن از محدوده مجاز (عروو eruv) در روز شنبه حرام است. ⁽⁵⁷¹⁾در روز شنبه مجازات را [بر بزهکار] تحميل نکنيد.

کارکردن در ⁽⁵⁷²⁾نخستين يا ⁽⁵⁷³⁾هفتمين روز عيد پسح يا ⁽⁵⁷⁴⁾عيد هفته‏ها (شاووعوت) يا ⁽⁵⁷⁵⁾روز اول سال (روش هشانا) يا در ⁽⁵⁷⁶⁾روز نخست يا ⁽⁵⁷⁷⁾هشتم (شميني عصرت Shemini AzÊeret) عيد سايبان‏ها و ⁽⁵⁷⁸⁾در روز کفاره حرام است.

 

زنا با محارم و ديگر روابط حرام

رابطه جنسي با محارم حرام است که عبارت است از رابطه با ⁽⁵⁷⁹⁾مادر، ⁽⁵⁸⁰⁾زن پدر، ⁽⁵⁸¹⁾خواهر، ⁽⁵⁸²⁾خواهر ناتني [از پدر يا مادر]، ⁽⁵⁸³⁾دختر پسر، ⁽⁵⁸⁴⁾دختر دختر، ⁽⁵⁸⁵⁾دختر، ⁽⁵⁸⁶⁾هر زني و دختر وي، ⁽⁵⁸⁷⁾هر زني و دختر پسر وي، ⁽⁵⁸⁸⁾هر زني و دختر دختر وي، ⁽⁵⁸⁹⁾خواهر پدر، ⁽⁵⁹⁰⁾خواهر مادر، ⁽⁵⁹¹⁾زن عمو، ⁽⁵⁹²⁾عروس، ⁽⁵⁹³⁾زن برادر و ⁽⁵⁹⁴⁾خواهر زن.

⁽⁵⁹⁵⁾برقرارکردن رابطه جنسي با زن حائض حرام است. ⁽⁵⁹⁶⁾با زن شوهردار زنا نکنيد.

حرام است که ⁽⁵⁹⁷⁾مردي يا ⁽⁵⁹⁸⁾زني با حيواني رابطه جنسي داشته باشد.

همجنس‏بازي ⁽⁵⁹⁹⁾حرام است، به ويژه با ⁽⁶⁰⁰⁾پدر و ⁽⁶⁰¹⁾عمو.

⁽⁶⁰²⁾رابطه جسماني (حتي بدون نزديکي واقعي) با هر يک از زناني که نزديکي با ايشان حرام است، ممنوع است.

⁽⁶⁰³⁾حرامزاده (ممزر mamzer) نبايد با زن يهودي ازدواج کند.

⁽⁶⁰⁴⁾روسپي‏گري حرام است.

⁽⁶⁰⁵⁾زن مطلّقه، اگر پس از جدايي از شوهر اول، با مرد ديگري ازدواج کند، دوباره نمي‏تواند به نکاح شوهر اول در آيد.

بيوه بي‏فرزند نبايد ⁽⁶⁰⁶⁾با کسي جز برادر شوهرش ازدواج کند [مگر طبق مراسمي، طلاق ويژه صادر گردد].

مرد نبايد ⁽⁶⁰⁷⁾همسرش را که پس زناي به عنف يا ⁽⁶⁰⁸⁾پس از افترا به وي، با او ازدواج کرده است، طلاق دهد. يک خواجه نبايد ⁽⁶⁰⁹⁾با زن يهودي ازدواج کند.

⁽⁶¹⁰⁾اخته کردن حرام است.

 

پادشاهي

⁽⁶¹¹⁾کسي را که از نژاد بني‏اسرائيل نيست به پادشاهي نگماريد.

پادشاه نبايد ⁽⁶¹²⁾اسبان، ⁽⁶¹³⁾همسران يا ⁽⁶¹⁴⁾دارايي بسيار زيادي براي خود گرد آورد.

 

 

---

1 برگرفته از:

A. H. R., Commendments, the 613, Encyclopaedia Judaica, v. 5, pp. 760-783.

2. خروج، 20:2

3. تثنيه، 6:4

4. تثنيه، 6:5

5. تثنيه، 6:13

6. خروج، 23:25؛ تثنيه، 11:13 (تثنيه، 6:13 و نيز 13:4[5])

7. تثنيه، 10:20

8. تثنيه، 10:20

9. تثنيه، 28:9

10. لاويان، 22:32

11. تثنيه، 6:7

12. تثنيه، 6:7

13. تثنيه، 6:8

14. تثنيه، 6:8

15. اعداد، 15:38

16. تثنيه، 6:9

17. تثنيه، 31:12

18. تثنيه، 17:18

19. تثنيه، 31:19

20. تثنيه، 8:10

21. خروج، 25:8

22. لاويان، 19:30

23. اعداد، 18:4

24. اعداد، 18:23

25. خروج، 30:19

26. خروج، 27:21

27. اعداد، 6:23

28. خروج، 25:30

29. خروج، 30:7

30. لاويان، 6:13 [6]

31. لاويان، 6:10 [3]

32. اعداد، 5:2

33. لاويان، 21:8

34. خروج، 28:2

35. اعداد، 7:9

36. خروج، 30:31

37. تثنيه، 18:6ـ8

38. لاويان، 21:2ـ3

39. لاويان، 21:13

40. اعداد، 28:3

41. لاويان، 6:13 [20]

42. اعداد، 28:9

43. اعداد، 28:1

44. لاويان، 23:36

45. لاويان، 23:10

46. اعداد، 28:26ـ27

47. لاويان، 23:17

48. اعداد، 29:1ـ2

49. اعداد، 29:7ـ8

50. لاويان، 16

51. اعداد، 29:13

52. اعداد، 29:36

53. خروج، 34:23؛ تثنيه، 16:16

54. خروج، 23:14

55. تثنيه، 16:14

56. خروج، 12:6

57. خروج، 12:8

58. اعداد، 9:11

59. اعداد، 9:11

60. اعداد، 10:10؛ اعداد، 10:9

61. لاويان، 22:27

62. لاويان، 22:21

63. لاويان، 2:13

64. لاويان، 1:2

65. لاويان، 6:18 [25]

66. لاويان، 7:1

67. لاويان، 3:1

68. لاويان، 2:1؛ 6:7 [14]

69. لاويان، 4:13

70. لاويان، 4:27

71. لاويان، 5:17ـ18

72. لاويان، 5:15، 21ـ25 [6:2ـ6]؛ 19:20ـ21

73. لاويان، 5:1ـ11

74. اعداد، 5:6ـ7

75. لاويان، 15:13ـ15

76. لاويان، 15:28ـ29

77. لاويان، 12:6

78. لاويان، 14:10

79. لاويان، 27:32

80. خروج، 13:2

81. خروج، 22:29 [28]؛ اعداد، 18:15

82. خروج، 34:20

83. خروج، 13:13

84. تثنيه، 12:5ـ6

85. تثنيه، 12:14

86. تثنيه، 12:26

87. تثنيه، 12:15

88. لاويان، 27:33

89. لاويان، 6:14 [9]

90. خروج، 29:33

91. لاويان، 7:19

92. لاويان، 7:17

93. اعداد، 6:5

94. اعداد، 6:18

95. تثنيه، 23:23 [24]

96. اعداد، 30:2] 3]

97. لاويان، 11:8و24

98. لاويان، 11:29ـ31

99. لاويان، 11:34

100. لاويان، 15:19

101. لاويان، 12:2

102. لاويان، 13:3

103. لاويان، 13:51

104. لاويان، 14:44

105. لاويان، 15:2

106. لاويان، 15: 19

107. لاويان، 15:19

108. اعداد، 19: 14

109. اعداد، 19: 13، 21

110. لاويان، 15:16

111. لاويان، 14:2

112. لاويان، 14:9

113. لاويان، 13:45

114. اعداد، 19: 2ـ9

115. لاويان، 27: 2ـ8

116. لاويان، 27: 11ـ12

117. لاويان، 27:14

118. لاويان، 27:16، 22ـ23

119. لاويان، 5:16

120. لاويان، 19:24

121. لاويان، 19:9

122. لاويان، 19:9

123. تثنيه، 24:19

124. لاويان، 19:10

125. لاويان، 19:10

126. خروج، 23:19

127. تثنيه، 18:4

128. لاويان، 27: 30؛ اعداد، 18:24

129. تثنيه، 14:22

130. اعداد، 15:26

131. تثنيه، 14:28

132. تثنيه، 26:13

133. تثنيه، 26:5

134. اعداد، 15:20

135. خروج، 23:11

136. خروج، 34:21

137. لاويان، 25:10

138. لاويان، 25:9

139. لاويان، 25:24

140. لاويان، 25:29ـ30

141. لاويان، 25:8

142. تثنيه، 15:3

143. تثنيه، 15:3

144. تثنيه، 18:3

145. تثنيه، 18:4

146. لاويان، 27:21،28

147. تثنيه، 12:21

148. لاويان، 17:13

149. تثنيه، 22:7

150. لاويان، 11:2

151. تثنيه، 14:11

152. لاويان، 11:21

153. لاويان، 11:9

154. خروج، 12:2؛ تثنيه، 16:1

155. خروج، 23:12

156. خروج، 20:8

157. خروج، 12:15

158. خروج، 13:8

159. خروج، 12:18

160. خروج، 12:16

161. خروج، 12:16

162. لاويان، 23:35

163. لاويان، 23

164. لاويان، 23:24

165. لاويان، 16:29

166. لاويان، 16:29،31

167. لاويان، 23:35

168. لاويان، 23:36

169. لاويان، 23:42

170. لاويان، 23:40

171. اعداد، 29:1

172. خروج، 30: 12ـ13

173. تثنيه، 18:15

174. تثنيه، 17:15

175. تثنيه، 17:11

176. خروج، 23:2

177. تثنيه، 16:18

178. لاويان، 19:15

179. لاويان، 5:1

180. تثنيه، 13:14 [15]

181. تثنيه، 19:19

182. تثنيه، 21:4

183. تثنيه، 19:3

184. اعداد، 35:2

185. تثنيه، 22:8

186. تثنيه، 12:2؛ 7:5

187. تثنيه، 13:16 [17]

188. تثنيه، 20:17

189. تثنيه، 25:19

190. تثنيه، 25:17

191. تثنيه، 20:11ـ12

192. تثنيه، 20:2

193. تثنيه، 23:13ـ14 [14ـ15]

194. تثنيه، 23:13 [14]

195. لاويان، 6:4 [5:23]

196. تثنيه، 15:8؛ لاويان، 25:35ـ36

197. تثنيه، 15:14

198. خروج، 22: 25 [24]

199. تثنيه، 23:20 [21]

200. تثنيه، 24:13؛ خروج،23:25

201. تثنيه، 24:15

202. تثنيه، 23:24ـ25 [25ـ26]

203. خروج، 23:5

204. تثنيه، 22:4

205. تثنيه، 22:1؛ خروج، 23:4

206. لاويان، 19:17

207. لاويان، 19:18

208. تثنيه، 10:19

209. لاويان، 19:36

210. لاويان، 19:22

211. خروج، 20:12

212. لاويان، 19:3

213. پيدايش، 1:28

214. تثنيه، 24:1

215. تثنيه، 24:5

216. پيدايش 17:10؛ لاويان، 12:3

217. تثنيه، 25:5

218. تثنيه، 25:9

219. تثنيه، 22:29

220. تثنيه، 22:18ـ19

221. خروج، 22:16ـ24 [15ـ23]

222. تثنيه، 21:11

223. تثنيه، 24:1

224. اعداد، 5:15ـ27

225. تثنيه، 25:2

226. اعداد، 35:25

227. خروج، 21:20

228. خروج، 21:16

229. لاويان، 20:14

230. تثنيه، 22:24

231. تثنيه، 21:22

232. تثنيه، 21:23

233. خروج، 21:2

234. خروج، 21:8

235. خروج، 21:8

236. لاويان، 25:46

237. خروج، 21:18

238. خروج، 11:28

239. خروج، 21:32ـ34

240. خروج، 22:1ـ4 [21:37ـ22:3]

241. خروج، 22: 5 [4]

242. خروج، 22:6 [5]

243. خروج، 22: 7ـ9 [6ـ8]

244. خروج، 22:10ـ13 [9ـ12]

245. خروج، 22:14 [13]

246. لاويان، 25:14

247. اعداد 27:8

248. خروج، 22: 9] 8]

249. تثنيه، 25:12

250. خروج، 20:3

251. خروج، 20:4

252. لاويان، 19:4

253. خروج، 20:23 [20]

254. خروج، 20:5

255. خروج، 20:5

256. لاويان، 18:21

257. لاويان، 19:31

258. لاويان، 19:31

259. لاويان، 19:4

260. تثنيه، 16:22

261. لاويان، 20:9

262. تثنيه، 16:21

263. خروج، 23:13

264. خروج، 23:13

265. تثنيه، 13:11 [12]

266. تثنيه، 13:8 [9]

267. تثنيه، 13:8] 9]

268. تثنيه، 13:8 [9]

269. تثنيه، 13:8 [9]

270. تثنيه، 13:8 [9]

271. تثنيه، 7:25

272. تثنيه، 13:16 [17]

273. تثنيه، 13:17 [18]

274. تثنيه، 7:26

275. تثنيه، 18:20

276. تثنيه، 18:20

277. تثنيه، 12:3،3 [3،4]

278. تثنيه، 18:22

279. لاويان، 20:23

280. لاويان، 19:26؛ تثنيه، 18:10

281. تثنيه، 18:10

282. تثنيه، 18:10ـ26

283. تثنيه، 18:10ـ11

284. تثنيه، 18:10ـ11

285. تثنيه، 18:10ـ11

286. تثنيه، 18:10ـ11

287. تثنيه، 18:10ـ11

288. تثنيه، 22:5

289. تثنيه، 22:5

290. لاويان، 19:28

291. تثنيه، 22:11

292. لاويان، 19:27

293. لاويان، 19:27

294. تثنيه، 16:1؛ 14:1 و لاويان 19:28

295. تثنيه، 17:16

296. اعداد، 15:35

297. خروج، 23:32؛ تثنيه، 7:2

298. تثنيه، 20:16

299. تثنيه، 7:2

300. خروج، 23:33

301. تثنيه، 7:3

302. تثنيه، 23:3 [4]

303. تثنيه، 23:7 [8]

304. تثنيه، 23:7 [8]

305. تثنيه، 23:6 [7]

306. تثنيه، 20:19

307. تثنيه، 7:21

308. تثنيه، 25:19

309. لاويان، 24:16

310. لاويان، 19:12

311. خروج، 20:7

312. لاويان، 22:32

313. تثنيه، 6:16

314. تثنيه، 12:4

315. تثنيه، 21:23

316. اعداد، 18:5

317. لاويان، 16:2

318. لاويان، 21:23

319. لاويان، 21:17

320. لاويان، 21:18

321. اعداد، 18:3

322. لاويان، 10:9ـ11

323. اعداد، 18:4

324. لاويان، 22:2

325. لاويان، 21:6

326. اعداد، 5:3

327. تثنيه، 23:10 [11]

328. خروج، 20:25 [22]

329. خروج، 20:26 [23]

330. لاويان، 6:13 [6]

331. خروج، 30:9

332. خروج، 30:32

333. خروج، 30:32

334. خروج، 30:37

335. خروج، 25:15

336. خروج، 28:28

337. خروج، 28:32

338. تثنيه، 12:13

339. لاويان، 17:3ـ4

340. لاويان، 22:20

341. لاويان، 22:22

342. لاويان، 22:24

343. لاويان، 22:22

344. تثنيه، 17:1

345. لاويان، 22:25

346. لاويان، 22:21

347. لاويان، 2:11

348. لاويان، 2:13

349. تثنيه، 23:18] 19]

350. لاويان، 22:28

351. لاويان، 5:11

352. لاويان، 5:11

353. اعداد، 5:15

354. اعداد، 5:15

355. لاويان، 27:10

356. لاويان، 27:26

357. اعداد، 18:17

358. لاويان، 27:33

359. لاويان، 27:28

360. لاويان، 27:28

361. لاويان، 5:8

362. تثنيه، 15:19

363. تثنيه، 15:19

364. خروج، 34:25

365. خروج، 23:10

366. خروج، 12:10

367. تثنيه، 16:4

368. اعداد، 9:13

369. لاويان، 22:30

370. خروج، 12:46

371. اعداد، 9:12

372. خروج، 12:46

373. لاويان، 6:17 [10]

374. خروج، 12:9

375. خروج، 12:45

376. خروج، 12:48

377. خروج، 12:43

378. لاويان، 4:12

379. لاويان، 7:19

380. لاويان، 19:6ـ8

381. لاويان، 7:18

382. لاويان، 22:10

383. لاويان، 22:10

384. لاويان، 22:10

385. لاويان، 22:4

386. لاويان، 22:12

387. لاويان، 6:23 [16]

388. لاويان، 6:30 [23]

389. تثنيه، 14:3

390. تثنيه، 12:17

391. تثنيه، 12:17

392. تثنيه، 12:17

393. تثنيه، 12:17

394. تثنيه، 12:17

395. تثنيه، 12:17

396. تثنيه، 12:17

397. تثنيه، 12:17

398. خروج، 29:33

399. تثنيه، 26:14

400. تثنيه، 26:14

401. تثنيه، 26:14

402. لاويان، 22:15

403. خروج، 22:29 [28]

404. تثنيه، 23:21 [22]

405. خروج، 23:15

406. اعداد، 30:2 [3]

407. لاويان، 21:7

408. لاويان، 21:7

409. لاويان، 21:7

410. لاويان، 21:14

411. لاويان، 21:15

412. لاويان، 10:6

413. لاويان، 10:6

414. لاويان، 10:7

415. لاويان، 21:1

416. لاويان، 21:11

417. لاويان، 21:11

418. تثنيه، 18:1

419. تثنيه، 18:1

420. تثنيه، 14:1

421. تثنيه، 14:7

422. لاويان، 11:11

423. لاويان، 11:13

424. تثنيه، 14:19

425. لاويان، 11:41

426. لاويان، 11:44

427. لاويان، 11:42

428. لاويان، 11:43

429. تثنيه، 14:21

430. خروج، 22:31] 30]

431. تثنيه، 12:23

432. پيدايش، 32:32 [33]

433. لاويان، 7:26

434. لاويان، 7:23

435. خروج، 23:19

436. خروج، 34:26

437. خروج، 21:28

438. لاويان، 23:14

439. لاويان، 23:14

440. لاويان، 23:14

441. لاويان، 19:23

442. تثنيه، 22:9

443. تثنيه، 32:38

444. لاويان، 19:26؛ تثنيه، 21:20

445. لاويان، 23:29

446. خروج، 13:3

447. خروج، 13:20

448. تثنيه، 16:3

449. خروج، 13:7

450. خروج، 12:19

451. اعداد، 6:3

452. اعداد، 6:3

453. اعداد، 6:3

454. اعداد، 6:4

455. اعداد، 6:4

456. اعداد، 6:7

457. لاويان، 21:11

458. اعداد، 6:5

459. لاويان، 23:22

460. لاويان، 19:9

461. لاويان، 19:10

462. لاويان، 19:10

463. تثنيه، 24:19

464. لاويان، 19:19

465. تثنيه، 22:9

466. لاويان، 19:9

467. تثنيه، 22:10

468. تثنيه، 25:4

469. لاويان، 25:4

470. لاويان، 25:4

471. لاويان، 25:5

472. لاويان، 25:5

473. لاويان، 25:11

474. لاويان، 25:11

475. لاويان، 25:11

476. لاويان، 25:23

477. لاويان، 25:23

478. تثنيه، 12:19

479. تثنيه، 15:2

480. تثنيه، 15:9

481. تثنيه، 15:7

482. تثنيه، 15:13

483. خروج، 22:25 [24]

484. لاويان، 25:37

485. تثنيه، 23:19 [20]

486. خروج، 22:25 [24]

487. لاويان، 19:13

488. تثنيه، 24:10

489. تثنيه، 24:12

490. تثنيه، 24:17

491. تثنيه، 24:6

492. خروج، 20:14 [13]

493. لاويان، 19:11

494. لاويان، 19:13

495. تثنيه، 19:14

496. لاويان، 19:13

497. لاويان، 19:11

498. لاويان، 19:11

499. لاويان، 25:14

500. لاويان، 25:17

501. خروج، 22:21 [20]

502. خروج، 22:21 [20]

503. تثنيه، 23:15 [16]

504. تثنيه، 23:16 [17]

505. خروج، 22:22 [21]

506. لاويان، 25:39

507. لاويان، 25:42

508. لاويان، 25:43

509. لاويان، 25:53

510. خروج، 21:8

511. خروج، 21:10

512. تثنيه، 21:14

513. تثنيه، 21:14

514. خروج، 20:20 [17]

515. تثنيه، 5:21 [18]

516. تثنيه، 23:25 [26]

517. تثنيه، 23:24 [25]

518. تثنيه، 22:3

519. خروج، 23:5

520. لاويان، 19:35

521. تثنيه، 25:13

522. لاويان، 19:15

523. خروج، 23:8

524. لاويان، 19:15

525. تثنيه، 1:17

526. لاويان، 19:15؛ خروج، 23:3

527. خروج، 23:6

528. تثنيه، 19:13

529. تثنيه، 24:17

530. خروج، 23:1

531. خروج، 23:2

532. خروج، 23:2

533. تثنيه، 1:17

534. خروج، 20:16 [13]

535. خروج، 23:1

536. تثنيه، 24:16

537. تثنيه، 19:15

538. خروج، 20:13

539. خروج، 23:7

540. اعداد، 35:30

541. اعداد، 35:12

542. تثنيه، 25:12

543. تثنيه، 22:26

544. اعداد، 35:31

545. اعداد، 35:32

546. لاويان، 19:16

547. تثنيه، 22:8

548. لاويان، 19:14

549. تثنيه، 25:2ـ3

550. لاويان، 19:16

551. لاويان، 19:17

552. لاويان، 19:17

553. لاويان، 19:18

554. لاويان، 19:18

555. تثنيه، 22:6

556. لاويان، 13:33

557. تثنيه، 24:8

558. تثنيه، 21:4

559. خروج، 22:18 [17]

560. تثنيه، 24:5

561. تثنيه، 17:11

562. تثنيه، 12:32 [13:1]

563. تثنيه، 12:32 [13:1]

564. خروج، 22:28 [27]

565. خروج، 22:28 [27]

566. لاويان، 19:14

567. خروج، 21:17

568. خروج، 21:15

569. خروج، 20:10

570. خروج، 16:29

571. خروج، 35:3

572. خروج، 12:16

573. خروج، 12:16

574. لاويان، 23:21

575. لاويان، 23:25

576. لاويان، 23:35

577. لاويان، 23:36

578. لاويان، 23:28

579. لاويان، 18:7

580. لاويان، 18:8

581. لاويان، 18:9

582. لاويان، 18:11

583. لاويان، 18:10

584. لاويان، 18:10

585. لاويان، 18:10

586. لاويان، 18:17

587. لاويان، 18:17

588. لاويان، 18:17

589. لاويان، 18:12

590. لاويان، 18:13

591. لاويان، 18:14

592. لاويان، 18:15

593. لاويان، 18:16

594. لاويان، 18:18

595. لاويان، 18:19

596. لاويان، 18:20

597. لاويان، 18:23

598. لاويان، 18:23

599. لاويان، 18:22

600. لاويان، 18:7

601. لاويان، 18:14

602. لاويان، 18:6

603. تثنيه، 23:2 [3]

604. تثنيه، 23:17 [18]

605. تثنيه، 24:4

606. تثنيه، 25:5

607. تثنيه، 22:29

608. تثنيه، 22:19

609. تثنيه، 23:1 [2]

610. لاويان، 22:24

611. تثنيه، 17:15

612. تثنيه، 17:16

613. تثنيه، 17:17

614. تثنيه، 17:17