|
همراه با معلمین در کلاس درس
موسسه فرهنگی تربیتی توحید
نوجوانانی که در محضر پر فیض شما نشسته اند انسانهایی الهی هستند که
گوهر وجود شان را به ما سپرده اند تا سرنوشتی روشن و زیبا برایشان ترسیم کنیم .
اینان که از نظر آمادگی برای رشد و تکامل بهترین اوقات زندگی خویش را طی می کنند
هر روز بخشی از عمر ارزشمندشان را که سرمایه آینده اسلام و مسلمین
است
پای درس ما می گذرانند تا سود برند و با دست یر به جامه پا بگذارند
اینان از دانش و تجربه مربیان تغذیه می کنند تا ب یاری خداوند
درختانی پر ثمر گردند آنچه مسلم است حرکات و سکنات طراحی ، تفکر ، دقت ، کوشش نیت
خالص ما آنان را دقیق فعال کوشا منظم و متدین بار می آورد پس راهی سخت در پیش داریم
راهی که انبیاء صلوات الله علیهم پیمودند ما می توانیم با نیت خالص پای در این راه
بگذاریم تا انشاءالله در صراط نلغزیم و این روحهای پاک بخاطر اتلاف عمرشان گریبان
ما را نگیرد .
حال گفتار پیامبر اکرم {ص} را به یاد می آورم که فرمودند
من استشار
الرجال شارک فی عقولهم
کسی که با صاحب نظران مشورت کند در خرد آنان سهیم است
مطالب این جزوه برجسته ای از تجربیات معلمین متعهد مدارس مختلف است
. امیدواریم پس ا تعمق در آن تجربیات و ابتکارات خو را بر آن بیفزاید تا راهی را که
خداوند برابر ما گذاشته با بصیرت کامل بپیماییم
خداوندا نیت ما را خالص و توفیق مان را در این راه افزون گردان!
اصول
کلی کار در کلاس
الف: امور مربوط به مربی
1ـ برای تفهیم بیشتر مطالب، استفاده از تابلوهای زیبا و تمیز و گچ
های رنگین لازم است.
2ـ استفاده از وسایل کمک آموزشی در افزایش میزان موفقیت بسیار موثر
است.
3ـ مشارکت دانش آموزان در امر یادگیری حتی تهیه وسایل کمک آموزشی
توسط خود دانش آموزان امری ضروری می نماید
4ـ طرح ریزی و زمان بندی درس،قبل از ورود به کلاس لازم است.
5ـ قبل از به صدا در آمدن زنگ کلاس، باید تمام شاگردان تکلیف خود را
در تحرک می آفریند
6ـ شادابی و چهره بشاش مربّی شاگردان را آماده پذیرش و همراهی می
کند و تحرک می آفریند.
7ـ چه کریمانه است مشکلات و گرفتاریهای فکری، شخصی و اجتماعی خود را
پشت در مدرسه بگذاریم و سپس وارد کلاس شویم .
8ـ کنترل کلاس ،با حرکات متین ،آرام و مناسب مربّی حاصل می شود.
9ـ تغییر و تنوع در کلاس خاطر لطیف و حساس نوجوانان را از ملالت و کسالت دور سازد .
10ـ باید از سخنرانی های طولانی مربی در کلاس اجتناب شود زیرا دانش
آموزان حداکثر 15 الی 20 دقیقه می توانند تمرکز حواس داشته باشند.
11ـ نباید در درس دادن عجله داشته باشیم ، مگر به کجا می خواهیم
برسیم ؟
12ـ بیان متین و آرام مربی با جمله های رسا، شمرده و بدون لهجه امر
یادگیری را آسان و دقت دانش آموزان را زیاد می کند .{از سرعت در گفتار، جملات
طولانی،به کارگیری لغات دور از ذهن و مشکل و همچنین بلند سخن گفتن بپرهیزید}
13ـ ورود و خروج بموقع مربّی بزرگترین آموزش نظم به دانش آموزان است
. {حتی ثانیه ها}
14ـ برنامه را با قدرت دانش آموزان بسنجیم نه قدرت خود .
15ـ با آزمونهای کوتاه،شفاهی یا کتبی،در پایان تدریس می توان از
کیفیت تدریس خود و میزان یادگیری کلاس آگاه شد.
16ـ تدارک وسایل مورد نیاز کلاس،قبل از حضور در کلاس ضروری است.
17ـ لازم است توقعات ما در حد قدرت دانش آموزان باشد هر کس را با
خودش بسنجیم و از مقایسه او با دیگران خودداری کنیم.
18ـ تذکرات پیاپی و بیش از حد در شاگردان حالت بی اعتنایی،بی قیدی و
مقاومت ایجاد می کند.
19ـ لازم است بجا،مفید،مختصر و متین از تذکر بهره گیریم.
20ـ معمولاً صحبت بی اجازه و بی رویه دانش آموزان ، بویژه هنگام
پاسخ به پرسشهای مربّی،نظم کلاس را مختل و وقت را تلف می کند . علاوه بر این در
زمان شلوغی کلاس ، پاسخ پرسش محو و نفهمیده می ماند چه خوب است شاگردان را عادت
دهیم که وقتی فردی جواب می دهد،سرا پا گوش باشند. انجام دادن این امر در کلاسهای
پایین تر پایه تحقق آن در سالها ی بالاتر است.
21ـ شیوۀ نشستن و حرکت مربّی در کلاس،الگوی رفتاری مناسبی برای دانش
آموزان است .
22ـ ظاهر آراسته ف آرایش موی سر و نوع لباس مربّی نیز مورد تقلید
بسیاری از دانش آموزان قرار می گیرد .
23ـ در پایان هر جلسه باید خلاصه ای دقیق و منظم از مطالب درس گفته
شود .
ب: کوشش مربّی در امر هدایت و راهنمایی دانش آموزان
1ـ دانش آموزان باید در برنامه کلاس شرکت فعال داشته باشند و مربّی
تنها به راهنمایی و هدایت آنها بپردازد تا شاگردان فعال و کوشا بار آیند و یادگیری
آسانتر شود.
2ـ شناخت موقعیت دانش آموزان از لحاظ درسی {ضعیف،قوی،متوسط} و
برنامه ریزی برای هر کدام امری ضروری است.
3ـ قبل از آغاز درس جدید، مربی باید با چند پرسش درس قبل را یادآوری
کند تا رفع اشکال شود. در ضمن از دادن نمره کلاسی غفلت نشود.
4ـ معمولا در هر کلاس چند نفر تک پران و سوء استفاده کننده وجود
دارند که با سخن بی جا، وضع کلاسی را دگرگون کرده،حواس همگان را منحرف می سازند بر
مربّی است که با قاطعیت مزاحمت آنان را از رفع کند و نگذارد با این عادت زشت خو
بگیرد.
بعضی از معلمان در آغاز سال کلاس را به خود وا می نهند و اندک اندک
خود را، در اداره کلاس،ناتوان می یابند. بنابرین لازم است از روزهای آغازین سال نظم
جدی گرفته شود.
5ـ چه خوب است که تشویق را بر اساس پیشرفت هر فرد قرار دهیم تا عقب
ماندگان نیز مشمول الطاف مربّی قرار گیرند.
6ـ بهترین رقابت، رقابت گروه با گروه و جمع با جمع است.
7ـ چه نیکو عمل می کنند مر بیانی که به جای توبیخ مقصر ین و کوبیدن
آنها،افراد کوشا و نقاط روشن آنان را، مورد تشویق قرار می دهند.
8ـ مطالب درسی باید در کلاس آموخته شود و فقط بخشی از مطالب جهت
تثبیت در ذهن به منزل ارجاع گردد هرگز نمی توان از ولی دانش آموز که معلّم نیست و
تجربه ای ندارد ، انتظار زیاد است.
9ـ بهترین راه جلب نظر دانش آموزان، ایجاد رابطه عاطفه و با مهر و
محبت با آنهاست مربی باید، در بدو ورود به کلاس، غایبین تازه آمده را مورد تفقد
قرار دهد و از احوالشان جویا شود .
10ـ دانش آموزان همان طور کار می کنند که مربیان می خواهند بنابراین
لازم است بهتر و دقیق تر بخواهیم تا او نیکوتر و با فکر تر کار کند .
ج:
تکلیف
1ـ نوشتن دقیق تکالیف بر تابلو عامل موثر ثبت دقیق تکالیف در دفترچه
یادداشت است .
2ـ مربّی نباید از پیگیری ، انجام تکلیف و بهبود کمی و کیفی آن غفلت
ورزد{حداقل هفته ای یک بار }
3ـ بررسی دقیق تکالیف و یادآوری نقایص، بطور خصوصی و فردی،به دانش
آموز و یا نوشتن جمله های تشویق آمیز در روحیه شاگردان شدیداً موثر خواهد بود .
4ـ می توان تکالیف را در ظاهر درهم و نامنظم از دانش آموزان باز پس
گرفت تا هر دانش آموز در هر روز خود را مورد سوال بداند ولی در واقع برابر لیست
مخصوص به طور منظم انجام پذیرد .
5ـ لازم است مربّی در آغاز ساعت نظر اجمالی به تمام تکالیف بیندازد
با برنامه ریزی و استفاده از سرگروها میتوان تکالیف را برسی کنترل و حتی تصحیح کرد.
6ـ وقتی دانش آموزی در انجام تکلیف کوتاهی کرد، علت باید توسط مربّی
بررسی شود اگر دانش آموز مقصر باشد باید موضوع را جدی تلقی کرد تا در عمل به
دستورهای مربّی سست و بی قید نشود.
7ـ در تصحیح تکلیفها می توان از نیروی شاگردان استفاده کرد تا
دفترهای همدیگر را تصحیح کنند برای پیشگیری از اشتباه مصحح می توان به میزان
اشتباهش از امتیازش کاست.
8ـ برای آنکه روش کار صحیح و درست را به آنان بیاموزیم شایسته است
گاهی از آنان بخواهیم که مقداری از تکلیف را در کلاس انجام دهند. در این فرصت مربّی
می تواند به آنان سرکشی کرده از نزدیک و حین انجام کار، نقصها و نکته های ضعف را
گوشزد کند.
9ـ وضع دفتر خط زیبا و نظافت و نظم و دقت دانش آموزان نشان دهنده
کار مدرسه و مربیان آن است بنابراین مربی باید بکوشد تا ظواهر را نیز مانند باطن
کار زیبا و جالب سازد و شاگردان را به دقیق کار کردن عادت دهد.
10ـ تنوع در تکلیف {به جای نوشتن تنها } تحقیق، یافتن مطالب تازه ،
کار آزاد ، کارهای گروهی و اموری که از ذوق و سلیقه شخصی سر چشمه می گیرد در رشد
افراد بسیار موثر است .
11ـ لازم نیست همگان به طور مساوی و یکسان تکلیف انجام دهند،بلکه
باید رعایت حال همه شده باشد و هر کس به تناسب استعداد و نقاط ضعف و قوّت خود کار
کند.
اگر معاف کردن یا تکلیف اضافی دادن طبق برنامه و ظابطه انجام گیرد
دانش آموزان احساس تبعیض نخواهند کرد.
د: امور جار ی
1ـ
کلاس با نام خدا شروع شود.
2ـ
شاگردان را می توان عادت داد تا از تابلوی کلاس به طور منظم و مرتب استفاده کنند و
زیبا و تمیز بنویسند .
3ـ
باید از قسمتی از تابلو ، که در معرض دید همگان است استفاده شود برای ایجاد این
عادت روش کار خود مربی بسیار موثر است. نظافت تابلو و عاری بودن آن از مطالب زاید و
غیر ضروری بسیار مهم است .
4ـ
نباید مربّی از آموزش عادتهای صحیح به دانش آموزان غافل باشد خوب و صحیح نشستن نیکو
نوشتن دست ایستادن ، دادن چیزی با دو دست به مربّی، با اجازه برخاستن و یا حرکت در
کلاس، به موقع جواب دادن، سالم کردن و سایر آداب اجتماعی از مواردی است که مربّی
باید به آنها عنایت خاص داشته باشد تا آداب اجتماعی از موارد ی است که مربی با اصول
صحیح آشنا و به آنها عامل شوند . در موارد فوق تذکرات خصوصی و به بجا مفید خواهد
بود.
5ـ
توجّه مربّی به وضع فیزیکی کلاس : نور کافی ، دمای مناسب ، پرده ها ، نظافت کلاس،
منظم بودن میز و نیمکت در دقت دانش آموزان موثر خواهد بود .
6ـ
حضور و غیاب باید در آغاز ساعت به وسیله مسئول آن و زیر نظر مربی بدقت انجام گیرد
پس از استرداد دفترچه غایبین به دفتر ، هیچ شاگردی نباید بدون نامه دفتر نظامت به
کلاس پذیرفته شود . مربی باید صفحه روز قبل را نیز کنترل کند و از غایبین روز قبل
بخواهد تا با نامه از دفتر مدرسه در کلاس حاضر شوند.
7ـ
تأکید بر عدم مزاحمت برای کلاسهای دیگر امری لازم است.
8ـ
دقت در امر زیبا نویسی به ساعت خط منحصر نیست .
برادر بزرگوار، بخشی از تجربه های مربیان موفق را برایتان نگاشتیم انتظار داریم، با
دقت نظر ویژه خویش ، مواردی بسیار ارزشمند بر این مجموعه بیفزایید تا به فرموده
مولایمان عمل
نماییم .
حضرت علی علیه
السلام : اعلم الناس من جمع علم الناس
مجتمع فرهنگی تربیتی توحید
|
