قران پاک دافغانستان په ټولنه
کښې
دیو دتاریخی مړانتیه په لاس ته راوړلو دپاره چه هغه هیوا د جنګ
ځپلې وی ډیرې لارې دی .چه هغو لارونه یوه لاره دهغه هیواد دود
او دستورونه دی ؛چه کار پوهان هغه دستورونه لویلی ؛اوپه کښ
تحقیق کوی . کومه ټولنه چه دقران تثیر لاندې راځی اوقران سره
مینه پیدا کړی ؛دغه مینه اومحبت دهغې ټولنې په ټولو څیژونو کښ
څرګندیږی . هغ وخت پورې چې دهغې ټولنې ژبه هم قران نه متاثره
کیږی . او دقران لفظونه دهغو په اصطلاحاتوکښ موندې شی . او
دقران قصو نه پوهه اخلی دی حده پورې چې په نومونو کښ دقران
ټکی کتلې شی .
دافغانستان مسلمانانو ټولنه ددی خبرویوه روښانه بیلګه دې .
دمثال په توګه دافغانستان پایه تخت کا بل کښ یوه ویله چه په
(جوی شیر)یا دشودو په ویلې مشهوره دې . دا نوم هم قرآن
نومونونه خستې شوې دې .پس معلومه شوه چه کوم خلک یو حکم اوامر
قبله وی ا هغه سره نګدې کیږ ی نو خپل اصطلاحات هم هغه سره نګې
کوی .
پس دی دپاره دا ویله هم په قران پاک کښ ذکر شوی نومو نو نه
اخستی شوې دې لکه څه رنګې په قران کښ راغلی دی مَثَلُ
الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِيهَا أَنْهَارٌ
مِنْ مَاءٍ غَيْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ
يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ
لِلشَّارِبِينَ وَأَنْهَارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى (محمد/١٥)
هم دی شان ته اصطلاحات چه دافغانستان په خلکو کښې مشاهور دی
اوکیدې شی چه په نوروځایونوکښې هم پیداشی .چه احترام په وخت یو
بل ته دصاحب په نوم غږ کړی . او یا دایوې نامې نه ورسته دصاحب
لفظ ذکر کوی ؛لکه حق جو صاحب رښتیا صاحب دټولې دی دپاره دی چې
داټولنه قران منی او قبله ویې اواصطلاحا توته ې په درنه سترګه
ګوری اوغواړی چه داټولنه دقران ټولنې نه اوګرځیږی .
دصاحب لفظ په قران کښې درې ځلې خدای دخپل رسول (ص)پاره استعمال
کړې دې:: أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِنْ
جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلا نَذِيرٌ مُبِينٌ (اعراف/١٨٤)
مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَى (النجم/٢)
وَمَا صَاحِبُكُمْ بِمَجْنُونٍ (التکویر/٢٢)
قران پاک هم دسول (ص)احترام دپاره دا لفظ بیان کړو ؛ اومونږ ته
ې اښودل چه دعزتمنو اوقدر منوخلکو نامونه ورسته دالفظ بیان کړې
. او یوبل اصطلاح چه به دری کښې دې که چیرې اوغواړی ؛اور مړکړی
؛ نو وای :اتش را ګل کن : دا لفظ هم دقران څخه خستې دې . چه
داابراهیم (ع)په قصه کښې ذکر شوی دې :وای چه دنمرود اور د حضرت
ابراهیم (ع) دپاره ګلزار شو .
مسلمانان چهکله دالفظ بیانه دهغو په سوچ کښې دابراهیم (ع) قصه
راځی او دا غواړی چه قران اصطلاحات دزمونږ په ټولنه کښې هم دی
شان ته پاتې شی .
خوشحال دوی هغه کسان چه خپله ټولنه په مذهبی اوقرانی ټولنه کښې
بدلاوی.
هان ای بشر بیاموز درس از کتاب قرآن دست از ره توسل
زن بر طناب قرآن
در آتش دوئیت سوز و گداز تا کی بهر دوام
وحدت کن انتخاب قرآن
با تیغ علم و
فرهنگ قوم عرب ندیدی
فتح جهان نمودند از فتح باب قرآن
جنگ نژاد و مذهب
رخت از جهان نبندد
تا
عالمی نگردند دانش مآب قرآن
زاصلاح اوس و
خزرج این نکته گشت معلوم
فرمان صلح
بارد از انقلاب قرآن
تخریب کاخ خود
کرد از تیشه ی بطالت
هر کو کمر ببندد بهر خراب قرآن
( علامه شهید
سید اسماعیل بلخی ره )